Vandaag echte vuurdoop voor premier Schoof, in debat met de Kamer

Thursday 04 July 2024 - 20:30

Alle ogen in politiek Den Haag zijn vandaag gericht op premier Dick Schoof. Nadat hij woensdag de regeringsverklaring had voorgelezen in het parlement, gaat hij nu het debat aan met de Kamer. Die is deels zeer bezorgd over de komst van het kabinet dat zijn naam draagt. Schoof zal proberen de oppositie te overtuigen dat de rechtsstaat bij zijn regering wel degelijk in goede handen is.

Gisteren uitten bijna alle oppositiepartijen hun zorgen over de rechtsstatelijkheid van de nieuwe ploeg. Vooral de ministers Faber en Klever van de PVV moesten het ontgelden, vanwege hun omstreden uitspraken over 'omvolking' en migratie in het verleden. Faber nam afstand van de term, Klever sloot zich daar uiteindelijk bij aan.

Maar de nieuwe oppositie twijfelt aan de oprechtheid van dat gebaar. GroenLinks-PvdA-leider Timmermans benadrukte nog eens dat er bewindslieden aantreden die "racistische complottheorieën propageren en moslims en vluchtelingen ontmenselijken door te zeggen dat ze parasiteren en ziektes verspreiden, een beeld dat in de duisterste jaren van de Europese geschiedenis ook op Joden werd geplakt".

Hij kwam daardoor in botsing met PVV-leider Wilders, die vond dat Timmermans zijn mensen met nazi's vergeleek. "Wij zijn geen racisten."

Moties van wantrouwen

Schoof werd gisteren ook al geconfronteerd met twee moties van wantrouwen tegen zijn kabinet. Denk wil nu al het vertrouwen in het hele kabinet opzeggen, GroenLinks-PvdA kondigde een motie van wantrouwen aan tegen Faber en Klever. Die zullen wel steun krijgen van sommige andere oppositiepartijen, maar geen meerderheid.

De nieuwe premier heeft geen enkele ervaring in het politieke debat, maar weet na een lange carrière als topambtenaar wel 'hoe de hazen lopen' in Den Haag. Om zijn belofte waar te maken dat hij een premier voor alle Nederlanders is, zal hij de zorgen van de oppositie serieus moeten nemen.

Ook de coalitiepartijen VVD en NSC zeggen dat ze de nieuwe regering met argusogen zullen volgen. Ook zij hebben zorgen over de 'gedachtewereld' van sommige PVV-bewindspersonen. NSC-leider Omtzigt wil dat Schoof "reflecteert op het mensbeeld van waaruit de regering zal handelen".

Eigen koers

Schoof zal waarschijnlijk zijn best doen om duidelijk te maken dat het kabinet een eigen koers wil varen. Een normaal kabinet, dat vooral verbindend wil zijn. Over de keuzes die precies gemaakt gaan worden, zal vandaag vermoedelijk nog niet veel bekend worden. Het kabinet gaat de komende zomer gebruiken voor het schrijven van een regeringsprogramma, waarin de hoofdlijnen zijn uitgewerkt.

Interessant wordt hoe de premier zich opstelt tegenover Wilders, de leider van de grootste partij die Schoofs premierschap mogelijk maakte. De komende tijd zullen de twee hoofdrolspelers soms aan dezelfde kant van het touw trekken, maar soms zullen ze ook clashen en de verschillen benadrukken, zo is de verwachting.