Nederland heeft dus 31 van de 720 Europarlementariërs. Hoe werkt dat?

Tuesday 21 May 2024 - 17:00

Nederland gaat op 6 juni naar de stembus om 31 nieuwe leden van het Europees Parlement te kiezen. Maar hoe belangrijk is het EU-orgaan en wat doet het eigenlijk?

Het Europees Parlement is een rechtstreeks gekozen EU-orgaan, gekozen door EU-onderdanen met wetgevende, toezichthoudende en budgettaire verantwoordelijkheden. Het zal na de komende verkiezingen 720 leden tellen en verdeelt zijn tijd tussen Straatsburg in Frankrijk en Brussel.

Het parlement heeft drie hoofdrollen. In de eerste plaats gaat het over EU-wetten die zijn gebaseerd op voorstellen van de Europese Commissie , die vervolgens definitief worden goedgekeurd door de ministers van de nationale regeringen binnen de Raad van de EU .

Het parlement beslist over internationale afspraken, zoals de uitbreiding van het blok, en kan de commissie vragen wetgeving voor te stellen. Het is verantwoordelijk voor het toezicht op alle EU-organen, het kiezen van de commissievoorzitter en het bespreken van het monetair beleid met de centrale bank. Het stelt ook de begroting en de uitgavenplannen van de EU vast en keurt deze goed.

Leden van het Europees Parlement

Het aantal EP-leden voor elk land is grofweg evenredig met de bevolking, maar geen enkel land kan minder dan zes of meer dan 96 EP-leden hebben. Het totale aantal mag niet hoger zijn dan 750 (plus de president).

Het Parlement heeft twintig commissies en drie subcommissies, die elk een bepaald beleidsterrein behandelen. De commissies onderzoeken wetgevingsvoorstellen, en leden van het Europees Parlement en fracties kunnen amendementen indienen of voorstellen een wetsvoorstel te verwerpen. Deze kwesties worden ook binnen de fracties besproken.

Om wetgeving goed te keuren, komen de leden van het Europees Parlement bijeen voor een plenaire vergadering om een eindstemming te geven over de voorgestelde wetgeving en de voorgestelde wijzigingen.

Politieke voorkeuren

EP-leden worden op basis van politieke overtuiging gegroepeerd in een van de zeven groepen, of kunnen zich aansluiten bij een niet-gebonden groep. De allianties zijn eerder algemeen dan absoluut, dus een stem op de VVD in plaats van op D66, die beide in de Renew-groep zitten, is niet hetzelfde. De zeven groepen vormen echter wel een barometer van de politieke opinie en werken samen om wetgeving te steunen of aan te passen.

Dit zijn de zeven en hun Nederlandse leden:

Europese Volkspartij EVP (CDA, BBB, NSC)

Vernieuw Europa (VVD, D66, Volt)

Progressieve alliantie van Socialisten en Democraten S&D (PvdA)

De Groenen/Vrije Europese Alliantie (GroenLinks)

Links (SP)

Identiteit en Democratie (PVV)

Europese Conservatieven en Hervormers (SGP)

Nadat de verkiezingen voorbij zijn en de stemmen zijn geteld, benoemen de Europese leiders iemand om de rol van commissievoorzitter op zich te nemen. Dit jaar zal het waarschijnlijk weer Ursula von der Leyen zijn , want de EVP zal weer de grootste fractie zijn. De benoeming moet echter wel worden goedgekeurd door het Europees Parlement.

Zodra die functie is vervuld, wordt begonnen met de benoeming van de overige 26 commissarissen en portefeuilles. Elke lidstaat levert één commissaris. De huidige commissaris voor Nederland is Wopke Hoekstra, die werd opgeroepen om Frans Timmermans, architect van de Green Deal, te vervangen toen hij terugkeerde naar de binnenlandse politiek.

Wat zijn de grote problemen?

Louise van Schaik, hoofd EU en mondiale zaken bij Instituut Clingendael in Den Haag, vertelde eerder aan Dutch News dat de belangrijkste thema’s voor kiezers in Nederland migratie, de groene transitie en de kosten van levensonderhoud zullen zijn.

“Er zijn zorgen dat migratie niet goed is afgehandeld en het debat gaat over vluchtelingen, migranten uit andere EU-landen, mensen uit Oekraïne en internationale studenten”, zei ze.

Wat de verschuiving naar groenere energie betreft, zijn er vragen over de vraag of de EU dit “te snel en te hard” heeft opgelegd, vooral voor boeren en huishoudens.

Nieuwe prioriteiten zullen de uitbreiding van de EU naar de Westelijke Balkan en Oekraïne zijn, de institutionele hervormingen die hiervoor nodig zijn, en de 'oorlogseconomie', zei Van Schaik. “Als Trump in november tot president van de VS wordt gekozen, zullen we de Europese defensie moeten opschalen en daarvoor moeten lenen.”