De rol van kunstmatige intelligentie: een bedreiging voor onze cognitieve vermogens?

Sunday 16 February 2025 - 13:35

Kunstmatige intelligentie (AI) is ongetwijfeld een van de meest revolutionaire technologieën in de menselijke geschiedenis, maar roept ook belangrijke vragen op over de impact ervan op onze cognitieve vermogens. AI is inderdaad de eerste technologie die uiteindelijk het menselijke denkproces zou kunnen vervangen. In tegenstelling tot programma's als Excel, die vroeger berekeningen eenvoudig maakten en een begrip van formules vereisten, beschikken moderne neurale netwerken nu over veel flexibelere algoritmen. Naarmate deze technologieën geavanceerder worden, kan het zijn dat ze uiteindelijk onze denkwijze ‘overnemen’ en onze intellectuele vermogens op de proef stellen.

De impact van AI op de academische prestaties van studenten wordt steeds zichtbaarder. Uit onderzoek is bijvoorbeeld gebleken dat leerlingen die AI gebruiken, slechter presteren op het gebied van wiskunde dan leerlingen die dat niet doen. Uit een onderzoek van onderzoekers aan de Universiteit van Pennsylvania onder bijna 1.000 Turkse middelbare scholieren bleek dat leerlingen die ChatGPT gebruikten, 17% slechter presteerden bij eindexamens, ondanks het feit dat ze tijdens hun voorbereiding meer opgaven correct oplosten. De verbeteringen varieerden van 48% tot 127% vergeleken met hun leeftijdsgenoten.

Deze bevindingen roepen vragen op over een van de belangrijkste beloften van AI: de mogelijkheid om gepersonaliseerd onderwijs te bieden en academische ondersteuning te bieden. Zoals de auteurs van het onderzoek aangeven, fungeren neurale netwerken als 'krukken' in het leerproces. Daarom is het belangrijk om ze zorgvuldig in het onderwijssysteem te integreren, zodat leerlingen daadwerkelijk kritisch kunnen denken.

Uit andere onderzoeken onder Albanese studenten blijkt dat overmatig gebruik van neurale netwerken de ontwikkeling van het vermogen om zelfstandig problemen op te lossen, kan schaden. Studenten kunnen zelfs te afhankelijk worden van deze hulpmiddelen en merken dat ze zonder de hulp van AI niet meer in staat zijn om intellectuele of professionele uitdagingen aan te gaan. Bovendien kunnen programma's als ChatGPT de effectiviteit van studenten bij het diepgaand assimileren van nieuwe kennis in gevaar brengen, waardoor ze slechts een oppervlakkig begrip van fundamentele verschijnselen en processen overhouden. Het resultaat: beperkte kennis en een laag niveau van deskundigheid.