Onderzoekers zeggen dat de Nederlandse demonstratiewetgeving niet hoeft te worden gewijzigd

Friday 12 December 2025 - 13:15

Onderzoekers stellen dat er geen noodzaak is om de wetgeving inzake het recht op protest in Nederland te wijzigen, ondanks politieke zorgen over demonstraties die in geweld zouden kunnen uitmonden.

Het onderzoek, in opdracht van het regeringsonderzoekscentrum WODC, spreekt de oproepen in het parlement om de regels voor het organiseren van demonstraties aan te scherpen tegen. Volgens bronnen die door NOS worden geciteerd , zal het kabinet vrijdag desondanks een landelijk verbod op het dragen van gezichtsbedekkingen tijdens protesten bespreken.

Onderzoeker Berend Roorda zei dat politici vaak een vertekend beeld hebben van hoe demonstraties verlopen. "Het overgrote deel van de protesten verloopt perfect," zei hij. Zo'n 97% vormt geen gevaar voor de openbare orde en slechts een klein deel omvat meer dan 10 incidenten, aldus Roorda.

Volgens Roorda halen protesten vooral de krantenkoppen wanneer ze chaotisch worden, waardoor een vertekend beeld ontstaat van de omvang van de problemen.

Ambtenaren die voor het onderzoek werden geïnterviewd, waaronder burgemeesters, openbare aanklagers en politieagenten, zagen ook geen noodzaak voor een specifiek verbod op gezichtsbedekkingen, aldus de NOS. Zij stellen dat lokale maatregelen hen al voldoende ruimte bieden om in te grijpen wanneer dat nodig is.

Parlementsleden die een verbod op gezichtsbedekkingen steunen, wijzen op strengere maatregelen in het buitenland, zoals in Frankrijk en Groot-Brittannië. De auteurs van het rapport stellen echter dat hardhandig optreden vreedzaam protest juist kan ontmoedigen en wrok kan aanwakkeren die zich later in gewelddadiger vormen kan uiten.

In september waarschuwde het Nederlandse mensenrechtenorgaan College voor de Rechten van de Mens dat het voor actiegroepen en toezichthoudende instanties steeds moeilijker wordt om kritiek te uiten op de Nederlandse overheid.

In haar jaarverslag stelde het College dat de regering wetsvoorstellen indient die het recht om te demonstreren zouden kunnen beperken en de mogelijkheden voor dialoog tijdens consultaties over nieuwe wetgeving zouden kunnen verminderen.

De zorgen betreffen onder meer een wetsvoorstel met vage regels die burgemeesters ruime bevoegdheden geven om vrijheden in te perken, en het gebruik van stigmatiserende taal in het politieke debat.