Verliezen de Amsterdamse haringkramen hun ligplaats?

Wednesday 24 July 2024 - 09:00

Amsterdammers zullen binnenkort wellicht tevergeefs naar hun favoriete haringkraam moeten zoeken, nu de gemeente een rampzalige Europese vergunningenloterij invoert, waarschuwt Hans van Tellingen van retailonderzoeksbureau Strabo.

Dankzij een Europese regel die de gemeenteraad van Amsterdam achteloos heeft aangenomen, gaan de meeste haringkramen – en bloemenkramen – in de hoofdstad hun vaste locatie verliezen.

Dit is ronduit een schande. Met hen gaat een deel van het Nederlandse erfgoed verloren, geofferd op het altaar van de lokale en Europese bureaucratie, om nog maar te zwijgen van de mensen wiens “vrijheid om zaken te doen” uit hun handen wordt gerukt.

Het beleid zal leiden tot meer winkels van vaak een twijfelachtige aard, die snoep of rubberen eendjes en dergelijke verkopen. Toch zijn dit juist de verkooppunten van twijfelachtige kwaliteit die in plaats daarvan zouden moeten verdwijnen.

Waar gaat dit allemaal over? In 2017 liet Brussel Amsterdam weten dat het vergunningensysteem voor kiosken niet klopte. Het is in strijd met de Europese regels om vergunningen voor onbeperkte tijd te verstrekken, en het is ook niet toegestaan om een wachtlijst te hanteren. Dat zou volgens de EU innovatie en concurrentie in de weg staan.

Loterij

De huidige onbeperkte vergunningen voor Amsterdamse haringkramen, bloemenkramen en andere vaste verkooppunten worden de komende twee jaar omgezet naar tijdelijke vergunningen. Vergunningen worden toegewezen via een lotingssysteem, wat betekent dat standhouders niet zeker weten waar hun bedrijf terechtkomt.

De loterij betekent ook dat gevestigde standhouders evenveel kans hebben om een locatie te bemachtigen als andere kandidaten. Ze zullen hun locatie hoogstwaarschijnlijk verliezen, terwijl het nog maar de vraag is of de nieuwe standhouders een succes van de locatie zullen maken.

Dan is er nog het risico dat er een heel ander soort bedrijf ontstaat, zoals de ‘witwaspraktijken’, die een groot en wijdverbreid probleem vormen in de detailhandelssector van de hoofdstad.

Last but not least, mensen die al jaren op de wachtlijst staan en eindelijk de top naderen, zullen op gelijke voet staan met nieuwe kanshebbers. Standhouders die generaties lang zaken doen, zullen gedwongen worden de handdoek in de ring te gooien en de karakteristieke Amsterdamse vis- en bloemenkramen zullen zo goed als verdwijnen.

Verdediging

En nog iets: hoe kan Brussel weten welk type kraam het goed zal doen, bijvoorbeeld op de hoek van het Koningsplein en de Heiligeweg? Dat is gewoon onzin. En wat nog erger is, is dat de economische directeur van de stad, Sofyan Mbarki, en de gemeenteraad van Amsterdam het eens lijken te zijn met de Brusselse manier van denken. Waarom staat Amsterdam niet op en verdedigt het zichzelf niet?

Misschien heeft het iets te maken met de gewoonte van de raad om succesvolle retailers te doden. De veelgeprezen Seafood Shop op de Leidsestraat moest sluiten omdat het 'blurring' toepaste, wat betekent dat het deels winkel en deels restaurant was. Sandwichshop Fratellini, op de Haarlemmerstraat, mocht uiteindelijk blijven nadat het stopte met blurring en alleen nog maar een winkel was, wat een aanzienlijk bedrag aan inkomsten kostte.

Iets soortgelijks gebeurde met patisserie Kuyt in de Utrechtsestraat, die met afstand de beste banketbakkerij van het land is. De gemeente Amsterdam heeft er absoluut een handje van om ondernemers, en dan met name goede, lastig te vallen.

De raad beweert dat hun acties erop gericht zijn om te voorkomen dat de stad overspoeld wordt door toeristen, maar het effect is dat toeristenwinkels nu de plekken bezetten van de bedrijven die ze hebben weggejaagd. De Seafood Shop is nu de zoveelste Candy Pirates-vestiging.

Zeg nee

Retail en de horeca zijn nauw met elkaar verbonden. Blurring is geen trend of hype, maar een businessmodel dat steeds meer mainstream wordt. The Seafood Shop, Kuyt en Fratelline zijn slechts enkele voorbeelden.

Omarm deze formule, of jaag in ieder geval niet degenen weg die deze toepassen. Hoe meer tijd mensen in een winkelgebied doorbrengen, hoe meer ze kopen. Goede eetgelegenheden in goede winkelgebieden genereren zaken voor iedereen. De Haarlemmerstraat, Leidsestraat, Utrechtsestraat en de hele stad zouden hiervan profiteren.

En wat dacht je van onze viskraampjes en bloemenkraampjes? Amsterdam moet nee zeggen tegen dit krankzinnige plan dat zo'n verwoestend effect zal hebben op Amsterdamse ondernemers. Ik ben een groot voorstander van Europese samenwerking, maar soms schaden sommige van de meer ongebreidelde wetten en regels van de EU de lokale economie.

Moeten we bang zijn voor de woede van Brussel en sancties? Nee. Er zal misschien wat gemopperd worden, maar vergeet niet dat Nederland een economische wereldmacht is en de grootste nettobetaler. De EU zal nog eens nadenken voordat ze ons straft voor een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid.