Het Groninger gasveld: van melkkoe tot hoofdpijndossier

Friday 19 April 2024 - 16:30

Vanmiddag halen veel Groningers opgelucht adem: de wet waarmee de sluiting van het Groninger gasveld definitief is geregeld, wordt symbolisch getekend door demissionair staatssecretaris Vijlbrief.

Het gasveld veranderde de afgelopen 65 jaar van goudmijn voor Nederland in een hoofdpijndossier. Hoe ging dat? Een korte tijdlijn:

1959: recordhoeveelheid gas ontdekt in Slochteren

In 1947 richten de oliebedrijven Shell en Esso samen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) op, een bedrijf dat in Nederland op zoek gaat naar aardolie en -gas. In mei 1959 doet het bedrijf zijn grootste vondst: onder het Groningse dorp Slochteren wordt de grootste gasbel van Europa ontdekt, van zo'n 2800 miljard kubieke meter. De NAM krijgt een eeuwigdurende winningsvergunning van de Staat, voor dit veld.

Heel Nederland schakelt vanaf begin jaren 60 over op het gebruik van aardgas uit dit veld, voor industrie, stroomopwekking, koken en verwarming. De Nederlandse overheid wordt schatrijk: het grootste deel van de (omgerekend) ruim 400 miljard euro aan opbrengsten sinds de vondst in 1959, gaat naar de Staat. Die bekostigt er infrastructurele werken en een aanzienlijk deel van de verzorgingsstaat mee.

1986: de aardbevingen beginnen

De keerzijde van de gaswinning wordt pas tientallen jaren later duidelijk: in december 1986 beeft de aarde bij Assen - het gevolg van winning in het kleinere aardgasveld Eleveld. In de decennia erna zijn in Noord-Nederland nog honderden andere aardbevingen, veruit de meeste in het Groningenveld. Die zijn veroorzaakt door het winnen van al dat gas: de bodem daalt, er komt druk te staan op aardbreuken onder het gasveld en door de drukverschillen die ontstaan in het veld.