WHO onderzoekt zeldzame hantavirusbesmetting aan boord van cruiseschip

Wednesday 06 May 2026 - 10:44

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft dinsdag bekendgemaakt dat ze een zeldzaam geval van mogelijke overdracht van het hantavirus van mens tot mens onderzoekt onder nauwe contacten aan boord van een luxe cruiseschip waar zeven bevestigde of vermoedde gevallen zijn vastgesteld.

Overdracht van mens tot mens komt niet vaak voor en de gezondheidsorganisatie van de VN herhaalde dat het risico voor het grote publiek laag is, aangezien de ziekte zich doorgaans verspreidt via contact met besmette knaagdieren.

Een Nederlands echtpaar en een Duitser zijn overleden, terwijl een Brit van het schip is geëvacueerd en op de intensive care in Zuid-Afrika ligt, aldus de autoriteiten.

Twee bemanningsleden hebben dringend medische zorg nodig, meldt Oceanwide Expeditions, de rederij van het onder Nederlandse vlag varende schip MV Hondius. Een andere persoon aan boord met een vermoedelijke besmetting heeft slechts lichte koorts.

Nederland bereidt medische evacuatie voor
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft laten weten dat het de medische evacuatie van drie personen naar Nederland voorbereidt. Het was nog niet duidelijk wanneer of waar de bijna 150 andere mensen die nog aan boord waren, van boord zouden gaan.

Het cruiseschip dat getroffen is door de dodelijke uitbraak ligt voor anker bij Kaapverdië. Het eilandstaatje in de Atlantische Oceaan voor de kust van West-Afrika zou de eindbestemming zijn, maar vanwege de uitbraak heeft het schip geen toestemming gekregen om passagiers aan land te zetten.

Mensen raken meestal besmet met het hantavirus door contact met besmette knaagdieren of hun urine, uitwerpselen of speeksel.

Bij sommige eerdere uitbraken met de Andes-variant, die zich verspreidt in Zuid-Amerika, waaronder Argentinië, is echter een beperkte verspreiding onder nauwe contacten waargenomen. De WHO vermoedt dat deze variant in dit geval een rol zou kunnen spelen. Er wordt momenteel onderzoek gedaan. De Hondius vertrok in maart vanuit Ushuaia in het zuiden van Argentinië.

De WHO heeft laten weten dat er geen ratten aan boord waren.

"We denken dat er mogelijk sprake is van overdracht van mens tot mens tussen de mensen die nauw contact hebben gehad, zoals het echtpaar en mensen die een hut deelden," vertelde Maria Van Kerkhove, directeur van de afdeling paraatheid en preventie van epidemieën en pandemieën bij de WHO, aan journalisten in Genève.

'We weten dat jullie bang zijn,' zegt de WHO
Van Kerkhove zei dat de focus nu ligt op het evacueren van de twee zieke passagiers die nog aan boord zijn, waarna het schip verder moet varen naar de Canarische Eilanden.

"We hebben van heel wat mensen op de boot gehoord," zei Van Kerkhove eerder. "We willen jullie laten weten dat we samenwerken met de rederij. We werken samen met de landen waar jullie vandaan komen. We horen jullie, we weten dat jullie bang zijn," zei ze, eraan toevoegend dat ze er alles aan doen om mensen veilig thuis te krijgen.

Later op de dag verklaarde het Spaanse ministerie van Volksgezondheid echter dat er geen noodzaak was voor het schip om een tussenstop te maken op de Canarische Eilanden als alle zieken in Kaapverdië geëvacueerd zouden zijn, tenzij er nieuwe gevallen zouden opduiken.

De gezondheidsorganisatie van de VN zei dat ze ervan uitging dat het Nederlandse echtpaar, dat na een reis door Argentinië aan boord was gegaan, in de eerste gevallen al besmet was voordat ze aan boord gingen.

Andere gevallen zouden mogelijk ook besmet zijn geraakt tijdens vogelkijktochten naar eilanden waar vogels en knaagdieren leven, als onderdeel van de cruise, aldus de organisatie.

De reis begon in Zuid-Argentinië
De Hondius vervoert voornamelijk Britse, Amerikaanse en Spaanse passagiers op een luxe cruise die eind maart vanuit het zuidelijkste puntje van Argentinië vertrok. De cruise bezocht het Antarctisch schiereiland, Zuid-Georgië en Tristan da Cunha - enkele van de meest afgelegen eilanden ter wereld.

De reis werd aangeprezen als een Antarctische natuurexpeditie, met hutprijzen variërend van 14.000 tot 22.000 euro (16.000 tot 25.000 dollar).

De eerste passagier die getroffen werd, een Nederlander, overleed op 11 april. Zijn lichaam bleef aan boord tot 24 april, toen het "op Sint-Helena van boord werd gehaald, waarbij zijn vrouw de repatriëring begeleidde", aldus Oceanwide Expeditions.

Zijn vrouw, die bij het van boord gaan maag-darmklachten had, verslechterde later tijdens een vlucht naar Johannesburg. Ze overleed bij aankomst op de spoedeisende hulp op 26 april, aldus de WHO, die eraan toevoegde dat er contactonderzoek gaande was naar de passagiers van die vlucht.

De Zuid-Afrikaanse autoriteiten hebben bevestigd dat de Britse patiënt, die in een ziekenhuis in Johannesburg wordt behandeld, positief is getest op het hantavirus. Nederland heeft het virus bevestigd bij de Nederlandse vrouw die is overleden.

Het Zuid-Afrikaanse Nationale Instituut voor Besmettelijke Ziekten werkt aan het sequenceren van het virus, waarbij de resultaten mogelijk woensdag bekend zullen zijn, aldus Van Kerkhove.

Argentinië heeft nog steeds de meeste gevallen in de regio Amerika, meldde de WHO in december, met een sterftecijfer van ongeveer 32%, hoger dan gemiddeld voor andere varianten van het virus.