Voetbalgeweld Amsterdam: eerste verdachten voor de rechter

De eerste drie verdachten die voor de rechter verschenen wegens geweldpleging rond de voetbalwedstrijd Maccabi Tel Aviv-Ajax van vorige maand, waren mannen met drie verschillende etnische achtergronden: Nederlands, Koerdisch en Palestijns.

De hoorzittingen vonden woensdag plaats in de rechtbank van Amsterdam, waar twee zalen voor de gelederen van de nationale en internationale pers waren. Twee afzonderlijke advocaten, die 60 slachtoffers vertegenwoordigden, waren aanwezig om schadevergoeding te eisen – hoewel dit geen onderdeel is van de huidige zaken.

De hoorzittingen vonden plaats in de schaduw van het geweld in de nacht van 7 november, dat de wereld over ging, de schrik van Europees antisemitisme opriep en bijna tot de val van de Nederlandse regering leidde vanwege conflicten over integratie en racisme.

Geert Wilders, de PVV-leider met een strafblad voor belediging van Marokkanen uit Nederland, was er – in naam – ook bij. Zijn interventies kunnen alle rechten van de verdachten op een eerlijk proces in gevaar brengen, aldus Christian Visser, advocaat van Sefa Ö, een 32-jarige Amsterdammer van Turks-Koerdische afkomst, die wordt beschuldigd van openbare geweldpleging.

“Er zijn aspecten aan deze zaak die buitengewoon zijn”, zei Visser. “De kwestie werd op 13 november in het parlement besproken – toen je zou kunnen zeggen dat Montesquieu [de filosoof die op het idee kwam om het rechtssysteem van de overheid te scheiden] op vakantie was. Door de uitspraken van parlementsleden zou je kunnen zeggen dat het vermoeden van onschuld is opgeheven.

“Geert Wilders zei dat ze vervolgd moeten worden, dat ze een zo zwaar mogelijke straf moeten krijgen, en als ze een dubbele nationaliteit hebben, moeten we hun paspoorten innemen en ze zo snel mogelijk het land uitzetten.”

Daarnaast zei hij dat Wilders' kritische commentaar op sociale media nadat René de Beukelaer, hoofdofficier van justitie, zei dat een terreurmotief voor alle verdachten was afgewezen, ook het recht aantastte om onschuldig te worden geacht totdat het tegendeel is bewezen. "Dit is een reden om straffen te matigen", zei hij.

Geen terreur of antisemitisme

In de eerste drie gevallen – het gooien van stenen naar de politie, geweldpleging waarbij iemand onder meer tegen een tram werd geduwd en het slaan en filmen van Maccabi-aanhangers – oordeelde het Openbaar Ministerie dat er geen sprake was van een terroristisch motief, geen georganiseerd geweld en geen antisemitisch motief.

“Het Openbaar Ministerie ziet het als zijn heilige plicht als pijler van het rechts- en ordesysteem om pas conclusies te trekken na grondig onderzoek van de feiten”, aldus de leider van de drie rechters. “Wat leidend is, is niet wat er in het parlement of daarbuiten wordt gevraagd: het zijn de feiten… Bij deze zaak is duidelijk dat er sprake was van grote maatschappelijke verontwaardiging en onrust, en dat is de factor die we in ogenschouw nemen, niet de samenvatting van de ene of andere politicus.”

Herhaaldelijk spraken de aanklagers over “wraak voor de situatie in Gaza veroorzaakt door het Israëlische leger” of “de acties van Israël in Gaza” als motivatie voor het geweld rond de voetbalwedstrijd.

In de eerste zaak werd Lucas D, 19, uit Monnickendam, aangeklaagd voor openbare geweldpleging, aanzetten tot geweld en bezit van illegaal vuurwerk. Hij ontkende stenen naar de politie te hebben gegooid of vuurwerk te hebben afgestoken – hoewel hij toegaf dat hij een persoon was die op de foto stond met een “klomp klei” in zijn hand. “Misschien had ik direct na de wedstrijd naar huis moeten gaan en niet moeten blijven hangen,” zei hij.

Volgens zijn advocaat, Fatih Sakrak, voldeed zijn cliënt niet aan de beschrijving van een undercoveragent die hem fotografeerde. Hij vermoedde dat het om een ​​man ging die hij eerder stenen naar een politiebusje had zien gooien.

“NN1 [dit verdachte nummer] werd beschreven als iemand met een Arabisch uiterlijk en 1m 80 lang,” zei hij. “De cliënt heeft duidelijk geen Arabisch uiterlijk, hij is [donker]blond met blauwe ogen en hij is 10 cm langer.”

De jonge Nederlander werd laat na de wedstrijd op het Centraal Station gearresteerd met vuurwerk in zijn bezit en beweerde dat hij naar huis ging. Het OM vond bewijs van zijn bijdrage aan groepsgesprekken waarin werd gesproken over het meenemen van gezichtsbedekkende kleding en vuurwerk naar Amsterdam. “Hij heeft geen haat tegen Israël”, aldus Sakrak. “Hij is niet geïnteresseerd in het conflict in het Midden-Oosten: hij heeft er geen mening over.”

De officier van justitie eiste een gevangenisstraf van zes maanden, waarvan drie maanden voorwaardelijk, en aftrek van de elf dagen voorlopige hechtenis.

Woede over Gaza

Sefa Ö, de tweede man die verscheen, werd aangeklaagd voor vier gewelddadige incidenten en een sleutelrol in een ander, getoond in een reeks video's in de rechtbank. De man, een parttime kapper met een gezin en een zwangere vrouw, wordt behandeld voor een bipolaire stoornis, die volgens zijn advocaat leidde tot een verhoogde emotionele respons.

De man gaf geen reden voor zijn betrokkenheid bij het geweld tegen Maccabi Tel Aviv-aanhangers, maar zei dat het "een schande" was. Hij meldde zich nadat hij was gefotografeerd in een misdaadprogramma op televisie. De officier van justitie was van mening dat hij "werd beïnvloed door woede over de situatie in Gaza en niet door een antisemitisch sentiment" en eiste een gevangenisstraf van twee jaar, waarvan zes maanden voorwaardelijk.

“Dit zinloze geweld verdient een strenge veroordeling”, aldus het OM. “Het gaat om ernstige daden die angst zaaien… Hij besloot niet te stoppen bij één [slachtoffer] en zelfs als een slachtoffer op de grond lag, ging hij door met slaan en schoppen. Het was willekeurig, buitensporig en zinloos geweld.”

Inval door 12 politieagenten

Een derde zaak betrof een Syrische vluchteling van Palestijnse afkomst, Mohammed B, 26, uit Amsterdam, die werd aangeklaagd voor openbare geweldpleging op het Spui, die hij filmde en verspreidde via een clip die viraal ging op sociale media.

Zijn advocaat, Krit Zeegers, zei echter dat er sprake was van een gevecht met geweld van beide kanten, inclusief Maccabi Tel Aviv -fans, en vroeg om open toegang tot alle videobeelden. Zeegers zei dat hoewel de politie die nacht met zijn cliënt had gesproken, de Israëlische partijen besloten geen aanklacht in te dienen en hij werd vrijgelaten - voordat hij de volgende dag werd gearresteerd door 12 politieagenten die de deur van het huis van zijn ouders intrapten.

“Ik geef toe dat als er die nacht na het incident op het Spui niets was gebeurd en er geen film was geweest met de titel ‘kijk hoe drie broers zes zionisten verjagen’, er misschien niet veel was gebeurd”, aldus een officier van justitie.

Mohammed B zei dat hij “boos was dat het Openbaar Ministerie mij als een terrorist heeft behandeld… Mijn moeder is bang als er iemand binnenkomt.”

Zijn zaak is uitgesteld en de andere twee uitspraken worden op 24 december gedaan. De rechtbank zal deze week zeven zaken behandelen die verband houden met het geweld.