Europees Parlement stemt voor uitstel en versoepeling van anti-ontbossingsregels

Sunday 17 November 2024 - 10:13

Het Europees Parlement stemde donderdag in de eerste stemming over milieuzaken in zijn nieuwe zittingsperiode in met het uitstellen en afzwakken van nieuwe regels die ervoor moeten zorgen dat producten die op de Europese markt worden verkocht, niet afkomstig zijn van ontbost gebied.

Op grond van een in 2023 aangenomen verordening moeten bedrijven die rundvlees, cacao, koffie, palmolie, soja, hout, rubber, houtskool en bedrukt papier verkopen, de bron van de grondstoffen kunnen traceren om aan te tonen dat ze niet tot ontbossing hebben geleid. Anders riskeren ze boetes en mogelijke verboden.

De wet, een mijlpaal van de Europese Green Deal, heeft als doel de impact van Europese consumptie wereldwijd te verminderen. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO) schat dat goederen die in de EU worden geconsumeerd, ongeveer 10% van de wereldwijde ontbossing veroorzaken, waarbij palmolie en soja verantwoordelijk zijn voor twee derde hiervan.

De verordening zou ingaan op 30 december 2024, maar de Commissie heeft voorgesteld de inwerkingtreding uit te stellen tot eind 2025 voor grote exploitanten en tot 30 juni 2026 voor kleine ondernemingen, naar aanleiding van zorgen van niet-EU-landen, EU-regeringen en handelaren.

Donderdag heeft het Europees Parlement het voorstel aanvaard en verdere wijzigingen aangenomen die door de conservatieve Europese Volkspartij zijn voorgesteld.

Deze omvatten de controversiële creatie van een nieuwe categorie landen die "geen risico" vormen voor ontbossing, naast de bestaande categorieën "laag", "standaard" en "hoog" risico. Goederen uit landen die als "geen risico" worden geclassificeerd, zouden aan minder eisen moeten voldoen.

De amendementen werden aangenomen met steun van extreemrechts en enkele
Europarlementariërs van de centrumfractie Renew, waaronder de VVD.

“Vandaag voerden de christendemocraten een politieke kamikazeactie uit met behulp van extreemrechts”, aldus GroenLinks-PvdA Europarlementariër Bas Eickhout. “In deze onzekere en onstabiele tijden hebben burgers en bedrijven behoefte aan zekerheid en duidelijkheid, niet aan politieke spelletjes. Als we grote problemen in Europa willen oplossen, moeten we een stabiele pro-Europese coalitie vormen, niet de fundamenten van goed bestuur omhakken.”

Milieuorganisatie Greenpeeace zei dat centrumrechtse en extreemrechtse partijen “samenwerkten om te beginnen met het ontmantelen van de EU Green Deal”, en betoogde dat de voorgestelde wijzigingen in de regelgeving “mazen” introduceren en “risico’s op omzeiling” creëren.

Gebrek aan duidelijkheid

Greenpeace en WWF hebben de commissie opgeroepen het voorstel om de toepassing van de regels uit te stellen, in te trekken.

De regeringen van de EU-landen hadden al ingestemd met het uitstel, maar de door het parlement aangenomen wijzigingen vereisen nu dat er vóór 30 december wordt onderhandeld over een gezamenlijke tekst die in het Publicatieblad van de EU moet worden gepubliceerd. Anders treedt de oorspronkelijke verordening in werking zoals die nu is.

“Dit is echt onverantwoord, want onder de huidige situatie moet de commissie vanaf begin volgend jaar de wet gaan handhaven. Met nog maar een paar weken te gaan, weten bedrijven niet echt waar ze aan toe zijn,” voegde Eickhout toe.