Asielcrisisplan domineert eerste dag Nederlandse begrotingsdebat

Plannen om een ​​asielcrisis in Nederland uit te roepen, werden door GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans op de openingsdag van de begrotingsbehandeling bestempeld als een ‘gevaar voor de democratie’.

Timmermans zei dat hij een motie zou indienen om te blokkeren wat hij een ‘ondemocratische truc’ noemde, die bedoeld was om te voorkomen dat de controversiële plannen door het parlement zouden worden onderzocht.

PVV-fractieleider Geert Wilders sloeg terug naar Timmermans en beschuldigde hem van “populisme” en “totaal blind” zijn voor de zorgen van mensen over migratie. “Je hebt een dikke vette nul als het gaat om oplossingen,” zei Wilders.

Volgens Timmermans probeerde Wilders het parlement buitenspel te zetten door de noodbevoegdheden te gebruiken om een ​​debat over maatregelen als het bevriezen van asielaanvragen en het beperken van het recht van vluchtelingen om zich bij hun familieleden te voegen, te vermijden.

"Als je wilt weten wat wij denken over asiel en migratie, leg dan je plannen uit. Ik zal er dag en nacht met je over praten en je dan laten zien wat wij willen", zei hij.

"We gaan niet toestaan ​​dat mensen onder de basislijn zakken, en dat is wat je wilt. Mensen zijn geen pakketten die je zomaar over de grens kunt gooien."

Brief aan de EU

De motie van Timmermans zal vrijwel zeker worden verworpen, omdat de vier coalitiepartijen, die een meerderheid in het parlement hebben, in het raamakkoord dat ze in juli ondertekenden, een asielcrisiswet hebben opgenomen.

Eerder op de dag stuurde asielminister Marjolein Faber een officiële brief aan EU-commissaris voor Binnenlandse Zaken Ylva Johansson waarin zij haar liet weten dat de Nederlandse regering een opt-out van de Europese migratie- en asielregels zou nastreven “in geval van een verdragswijziging”.

Een woordvoerder van de EU leek koud water over het plan te gooien, erop wijzend dat opt-outs vereisten dat alle 27 lidstaten akkoord moesten gaan met het herschrijven van de verdragen. "We verwachten geen directe veranderingen," zei de woordvoerder.

Timmermans is ook onder druk gezet door leden van zijn eigen partij om een ​​hardere lijn te volgen tegenover de regering op het gebied van migratie, nadat hij zei dat hij “altijd bereid is om te praten over hoe we het asielbeleid strenger en basaler kunnen maken, zolang je je maar aan de wet houdt”.

Ruim 600 leden van GroenLinks en PvdA, onder wie raadsleden en ambtenaren, ondertekenden een brief waarin ze afstand nemen van de uitlatingen naar aanleiding van de troonrede van de koning dinsdag.

De asielkwestie stond woensdag centraal in de openingsuren van het debat, waarbij de leiders van de coalitiepartij zich verenigden tegen de kritiek van de oppositiepartijen.

BTW verhogen

Henri Bontenbal, leider van het Christen-Democratisch Congres (CDA), zei dat het ‘niet oké is om het parlement te omzeilen’ en riep de regering op om gebruik te maken van het mechanisme voor snelle wetgeving in plaats van noodbevoegdheden.

Wilders ontkende dat het parlement werd omzeild en zei dat parlementsleden de maatregelen konden intrekken. "Het is een democratische route die door een meerderheid van beide kamers is aangenomen, anders zou het geen wet zijn", zei hij.

Bontenbal en Timmermans, samen met D66-fractievoorzitter Rob Jetten, uitten ook kritiek op het plan om de btw op sportclublidmaatschappen, boeken en theatertickets te verhogen. Volgens Jetten is dat een belasting op ‘alle geneugten van het leven’.

Volgens Wilders heeft het kabinet al concessies gedaan door scholen te compenseren voor de kosten van schoolboeken.

Timmermans beschuldigde Wilders, die in 2006 de VVD verliet om zijn eigen partij op te richten, ervan een ‘geradicaliseerde VVD’er te zijn die zijn verkiezingsbeloften, zoals het afschaffen van de eigen bijdrage voor de zorgverzekering, niet was nagekomen.

Gezondheid en Gaza

Wilders zei dat de coalitie had ingestemd met het halveren van het huidige jaarlijkse overschot van € 385. Hij noemde dit een noodzakelijk compromis.

De oppositie was verdeeld over het voorstel. Jetten, wiens partij D66 de betalingen ongemoeid wilde laten, vond dat dit zou leiden tot hogere verzekeringspremies en langere wachtlijsten.

Tijdens het debat kwamen ook botsingen over het conflict in Gaza ter sprake. Timmermans beschuldigde het kabinet ervan ‘doof te zijn voor het lot van de Palestijnen’ tijdens de Israëlische bombardementen op Gaza.

Maar Dilan Yesilgöz, fractievoorzitter van coalitiepartij PVV, beschuldigde PvdD-leider Esther Ouwehand van ‘dog whistleing’ door voorafgaand aan de begrotingsdebatten watermeloenschijfjes te serveren en afbeeldingen op sociale media te plaatsen. De roodgroene vrucht met zwarte pit is een symbool geworden van steun voor de Palestijnse zaak.

Ouwehand beschuldigde Yesilgöz van ‘feitenloze opruiing’ door haar gebaar te noemen in een oproep aan het kabinet om actie te ondernemen tegen antisemitisme.

Arbeidsmigranten

Maar op andere gebieden zeiden de coalitieleiders bereid te zijn om met oppositiepartijen samen te werken om de plannen van het kabinet te wijzigen.

Yesilgöz prees onverwachts SP-leider Jimmy Dijk nadat hij in een interview met NSC had gezegd dat alle arbeidsmigranten verplicht Nederlands zouden moeten leren, “gefinancierd door hun werkgevers.”

De VVD-leider zei dat ze “absoluut mogelijkheden zag” om met de SP samen te werken aan de kwestie, hoewel ze niet akkoord ging met het idee dat werkgevers de rekening zouden moeten betalen. “Ik denk dat we met de SP een heel goede agenda hierover hebben samengesteld,” zei ze.

Wilders vertelde Chris Stoffer, leider van de orthodox-protestantse SGP, dat hij bereid was meer te doen om christenen op te nemen die asiel zochten uit landen waar ze vervolgd werden.

“Het beeld dat de PVV nooit meer asielzoekers wil, klopt niet”, aldus Wilders, die tijdens de verkiezingsdebatten van vorig jaar opriep om het aantal terug te brengen naar nul.

"Als we de binnenkomende aantallen kunnen beperken, kunnen we ruimte maken voor degenen die het nodig hebben", vertelde hij aan Stoffer.