‘Ernstige onevenwichtigheid’: gewone mensen betalen meer belasting dan rijken

Monday 09 September 2024 - 08:15

Volgens Oxfam, een liefdadigheidsorganisatie die armoede bestrijdt, lijden de belastingen in Nederland en de rest van Europa aan een ‘ernstig onevenwicht’, omdat de belastingen op lonen en consumptie (BTW) veel meer opbrengen voor de staatskas dan de belastingen op vermogen en bedrijven.

Oxfam analyseerde gegevens van de Europese Commissie en het statistische bureau Eurostat en concludeerde dat in Nederland de belastingen op consumptie en arbeid goed zijn voor ruim 76% van de totale belastinginkomsten (respectievelijk € 105 miljard en € 176 miljard).

Dit staat in contrast met de minder dan 19% aan belastingen op kapitaalinkomsten (€70 miljard), zoals vennootschapsbelasting en sociale premies voor zelfstandigen.

Minder dan 5% van de belastinginkomsten (€ 17 miljard) is afkomstig uit vermogensbelastingen, zoals belastingen op grond en gebouwen of vergunningen voor beroeps- en bedrijfsactiviteiten.

“Onze analyse laat zien dat Nederland kampt met een ernstig belastingonevenwicht”, aldus Martin Brehm Christensen, belasting- en ongelijkheidsexpert bij Oxfam Novib. “De belastingen op consumptie behoren tot de hoogste in de EU.

"Van 2000 tot 2023 daalde het hoogste inkomstenbelastingtarief voor de rijkste en grootste bedrijven, terwijl de consumptiebelastingtarieven stegen, waardoor meer lasten bij gewone mensen kwamen te liggen en de rijkste mensen profiteerden. Deze schrijnende onevenwichtigheid toont aan dat er dringend behoefte is aan hervormingen en vermogensbelastingen moeten een prioriteit zijn", zei hij.

Uit de analyse blijkt dat consumptie- en arbeidsbelastingen in heel Europa bijna 78% van het totaal uitmaken en overheden 13 keer meer inkomsten opleveren dan vermogensbelastingen.

Oxfam merkt ook op dat in Europa de belastingtarieven voor de rijkste en grootste ondernemingen de afgelopen decennia zijn gedaald, terwijl de belastingtarieven op consumptie en arbeid zijn gestegen.

"Arbeid- en consumptiebelastingen vormen een groter deel van het inkomen van gewone burgers", aldus Oxfam. "Hoewel rijke individuen ook belasting betalen over hun werkinkomen en consumptie, dragen deze bij aan een kleiner deel van hun totale inkomen.

“Rijke mensen besteden ook een lager percentage van hun inkomen aan consumptie. Dit komt doordat een groter percentage van het inkomen van armere mensen wordt gebruikt om essentiële goederen en diensten te kopen, zoals voedsel.”

Oxfam steunt de oproepen aan de Europese Commissie om een Europese belasting op grote rijkdom in te stellen. De petitie moet vóór 9 oktober door een miljoen mensen worden gesteund om een formeel antwoord te krijgen.

Oxfam berekent dat een progressieve vermogensbelasting tot 5% voor multimiljonairs en miljardairs in de EU jaarlijks € 286,5 miljard zou kunnen opleveren.