Weinig verrassingen en weinig details in de plannen van de rechtse regering

Saturday 14 September 2024 - 12:00

terwijl Dick Schoof de plannen schetst. Foto: Remko de Wal ANP

De rechtse Nederlandse regering maakte vrijdag meer details bekend over haar plannen voor de komende drie jaar. De nadruk lag daarbij op het terugdringen van het aantal asielzoekers, maar er was verder weinig nieuws te melden.

Het document, dat 137 pagina's telt, is een uitbreiding van het strategieplan dat in mei van dit jaar werd gepubliceerd, voordat de ministers waren benoemd. Sinds het kabinet in juni werd beëdigd, hebben ministers de eerste voorstellen verder uitgewerkt met meer details over hoe ze in de praktijk zouden werken.

“We moeten door”, zei premier Dick Schoof. “We kunnen niet langer wachten. Niet alles wat we vandaag aanpakken, is morgen opgelost.”

Het kabinet, zei hij, heeft beperkte financiële middelen. “We kunnen niet alles doen,” zei hij. “Gezonde overheidsfinanciën zijn cruciaal voor welvaart en dit betekent dat we keuzes moeten maken. We doen dit voor toekomstige generaties, voor onze kinderen en kleinkinderen.”

De meest concrete voorstellen richten zich op asiel. De regering is van plan om binnenkort een crisisprocedure uit te roepen. Daarmee kan ze het parlement omzeilen en een aantal maatregelen doorvoeren waarmee de ministers hopen dat het aantal nieuwkomers afneemt.

Deze omvatten het moeilijker maken van het binnenhalen van nieuwe gezinsleden, het afschaffen van wetgeving die vereist dat alle lokale overheden hun eerlijke deel van de asielzoekers opnemen, en het ‘basicer’ maken van huisvesting.

Schoof gaf toe dat er nog steeds een discussie moet plaatsvinden over de grondslag voor het uitroepen van de vluchtelingencrisis tot een "noodsituatie". "We zullen later op de motivatie ingaan", zei hij.

Sommige controversiële maatregelen die gepland waren, zijn in omvang teruggebracht of helemaal geschrapt. Een voorbeeld is het terugdringen van de uitgaven voor jonge universitaire onderzoekers, waardoor 1.200 banen verloren gaan.

Het plan om de btw op boeken te verhogen gaat door, maar scholen krijgen een vorm van compensatie om het verschil goed te maken. De rest van de belastingverhoging op theaters, musea, sport en concerten blijft ongewijzigd, net als het pakket aan bezuinigingen voor het basis- en voortgezet onderwijs.

Rob Jetten, fractievoorzitter van D66, noemde het ironisch dat Schoof in zijn inleiding zei dat de overheid deze stappen zet voor “onze kinderen en kleinkinderen”. “Dit is de grootste bezuiniging op onderwijs in jaren”, zei hij tegen de NOS.

“We hadden na 10 maanden meer verwacht”, zei hij, verwijzend naar het gebrek aan inhoud in sommige plannen. “Er moet nog veel onderzoek worden gedaan.”