Trump zet stappen om hoeksteen van Amerikaans klimaatbeleid te ontmantelen

Friday 13 February 2026 - 14:45

De regering van Donald Trump heeft donderdag haar meest ingrijpende poging tot nu toe ondernomen om het federale klimaatbeleid terug te draaien. Ze kondigde plannen aan om de wetenschappelijke vaststelling dat broeikasgassen de volksgezondheid in gevaar brengen, te herroepen en de landelijke emissienormen voor voertuigen af te schaffen.

Het Environmental Protection Agency (EPA) zei dat de beslissing de zogenaamde 'gevaarbevinding' zou terugdraaien – een belangrijke wettelijke basis die tijdens het presidentschap van Barack Obama werd vastgesteld – en die al meer dan tien jaar de basis vormt voor de Amerikaanse beperkingen op klimaatvervuilende vervuiling. Trump omschreef de stap als de grootste deregulering in de Amerikaanse geschiedenis en betoogde dat het beleid de binnenlandse auto-industrie had geschaad en de kosten voor consumenten had verhoogd.

Naast EPA-directeur Lee Zeldin en begrotingschef Russ Vought van het Witte Huis, presenteerde Trump de terugdraaiing als onderdeel van een bredere campagne om de productie van fossiele brandstoffen uit te breiden en de overgang naar schone energie te vertragen. De president, die de zorgen over klimaatverandering herhaaldelijk heeft gebagatelliseerd, heeft de Verenigde Staten al teruggetrokken uit het Klimaatakkoord van Parijs en de belastingvoordelen afgeschaft die onder Joe Biden waren ingevoerd om de inzet van elektrische voertuigen en hernieuwbare energie te versnellen.

Obama bekritiseerde het besluit scherp en waarschuwde dat het schrappen van de bepaling inzake de bedreiging van het milieu Amerikanen minder veilig zou maken en hen minder in staat zou stellen klimaatrisico's aan te pakken, terwijl het de fossiele brandstoffenindustrie ten goede zou komen.

De bepaling inzake de bedreiging van het milieu, die in 2009 werd ingevoerd, stelde de EPA in staat om koolstofdioxide, methaan en andere broeikasgassen te reguleren onder de Clean Air Act, na de uitspraak van het Hooggerechtshof in 2007 in de zaak Massachusetts tegen de EPA. Het schrappen ervan zou de federale verplichting tot monitoring en naleving van broeikasgaslimieten voor voertuigen opheffen, hoewel de directe impact op stationaire bronnen zoals elektriciteitscentrales onzeker blijft.

De EPA betoogde dat de wijzigingen de belastingbetaler ongeveer 1,3 biljoen dollar zouden kunnen besparen. De vorige regering had daarentegen geschat dat de regels aanzienlijke voordelen voor de consument zouden opleveren door lagere brandstof- en onderhoudskosten. Volgens gegevens van het agentschap zijn de transport- en energiesector elk verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de Amerikaanse broeikasgasemissies.

De reactie vanuit de industrie was gemengd. De Alliance for Automotive Innovation sprak zich niet expliciet uit voor de intrekking, maar merkte wel op dat de eerdere emissiedoelstellingen extreem moeilijk te halen waren gezien de huidige vraag naar elektrische voertuigen. Milieuorganisaties waren veel kritischer. Het Environmental Defense Fund waarschuwde dat de terugdraaiing uiteindelijk zou leiden tot meer vervuiling en hogere kosten in verband met extreme weersomstandigheden en verzekeringen.

Onder de regels van het Biden-tijdperk streefde de EPA ernaar de uitstoot van personenauto's tegen 2032 bijna te halveren ten opzichte van de verwachte niveaus in 2027 en verwachtte dat tussen de 35% en 56% van de nieuwe autoverkopen begin jaren 2030 elektrisch zou moeten zijn. Destijds voorspelden ambtenaren een netto voordeel van 99 miljard dollar per jaar tot 2055, inclusief aanzienlijke besparingen op brandstof en onderhoud voor automobilisten.

De kolensector verwelkomde de aankondiging en zei dat dit de sluiting van verouderde kolencentrales zou kunnen vertragen en de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet zou kunnen helpen behouden. Juridische experts waarschuwden echter dat de beleidsomkering een golf van rechtszaken en onzekerheid op regelgevingsgebied zou kunnen ontketenen. Milieuorganisaties zoals de Natural Resources Defense Council en Earthjustice hebben al aangekondigd de maatregel aan te vechten voor de rechter, wat de weg vrijmaakt voor een mogelijk langdurige juridische strijd die uiteindelijk het Hooggerechtshof zou kunnen bereiken.