Tientallen Nederlandse bedrijven betrapt op overtreding sancties Rusland

Monday 24 February 2025 - 13:00

Sinds de grootschalige aanval in Oekraïne drie jaar geleden zijn meer dan 100 Nederlandse bedrijven beboet of vervolgd voor het overtreden van sancties tegen Rusland.

De fiscale opsporingsdienst FIOD en de douane hebben 30 zaken geopend wegens vermoedelijke sanctieovertredingen. De zwaarste overtreders krijgen gevangenisstraffen en boetes tot € 200.000,- opgelegd.

Een Georgische zakenman uit Arnhem werd vorig jaar tot 32 maanden gevangenisstraf veroordeeld wegens het smokkelen van gebruikte vliegtuigonderdelen naar Rusland.

Oekraïense levens op het spel

In een ander geval kreeg een in Gelderland wonende Rus een boete van € 200.000 en 18 maanden gevangenisstraf omdat hij computerchips en een drone terug naar zijn thuisland had gestuurd.

Volgens cijfers van AD.nl hebben financiële rechercheurs zes zaken via de rechter afgehandeld, terwijl er 64 zaken door de douane zijn afgehandeld, wat heeft geleid tot boetes tussen de € 500 en € 200.000. Er lopen nog 16 zaken.

Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie zei dat prioriteit werd gegeven aan het tegenhouden van technologie die in Russische handen terecht zou komen. “Elke microchip die we uit het systeem halen, betekent één dode minder in Oekraïne. Zo zie ik het,” aldus de woordvoerder.

Volgens financiële rechercheurs betroffen de zaken die voor de rechter kwamen, individuen die de handelsbeperkingen met Rusland op flagrante wijze overtraden. Ze erkenden dat de complexiteit van de sancties betekende dat sommige bedrijven deze onbewust overtraden.

“We zien twee categorieën: mensen of bedrijven die het doen voor financieel gewin, en zij die winstbejag combineren met ideologische steun voor Poetin”, aldus een woordvoerder van de FIOD tegen het AD.

Extra personeel

"Het zijn niet per se Russen: ze kunnen overal vandaan komen. We zien vaak dat deze mensen connecties hebben met Russische instanties."

Momenteel werken er 47 mensen bij de financiële recherche aan zaken van vermoedelijke sanctieovertredingen. Daarnaast zijn er 150 extra douanemedewerkers aangesteld, waaronder een gespecialiseerd handhavingsteam van 55 man.

Een woordvoerder van de douane zei dat de meeste bedrijven zich aan de regels hielden. “Soms worden overtredingen echt niet met opzet begaan. Er zijn zoveel regels dat het soms onbedoeld misgaat.”

Sommige bedrijven zijn gestraft voor het vervalsen van papierwerk om te verbergen dat ze verboden producten naar Rusland exporteerden. Anderen proberen artikelen te verzenden via derde landen zoals Kazachstan en Turkije die zich niet aan de sancties houden.

“Het is onze taak om in die gevallen te bewijzen dat het Nederlandse bedrijf wist dat de goederen uiteindelijk bestemd waren voor Rusland”, aldus de douanewoordvoerder. “Dat kan heel lastig zijn, maar als we hun administratie onderzoeken, vinden we vaak bewijs.”