OECD benadrukt Marokko's nieuwe aanpak van kritieke risicobeheer

Marokko bouwt aan een meer gecoördineerd kader voor het beheer van kritieke risico's, waarbij de aanpak van het land door de OECD wordt benadrukt in de nieuwste beoordeling van de wereldwijde vooruitgang in risicobeheer.

Het rapport van de OECD van september 2026, Voortgang volgen in het beheer van kritieke risico's, wijst op verschillende maatregelen die door Marokko zijn ontwikkeld, waaronder de oprichting van een functie van Chief Risk Officer binnen het Ministerie van Binnenlandse Zaken, specialistische teams die zich richten op de analyse van kritieke risico's en het werk aan een Nationaal Risico Observatorium.

Deze ontwikkelingen weerspiegelen een bredere verschuiving in risicobeheer: van overheden wordt steeds vaker verwacht dat zij kwetsbaarheden identificeren voordat crises zich voordoen, wetenschappelijke informatie koppelen aan publieke besluitvorming en ervoor zorgen dat investeringen in veerkracht reageren op de risico's met de grootste potentiële gevolgen.

Een centrale rol voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken

Volgens de OECD heeft Marokko de functie van Chief Risk Officer binnen het Ministerie van Binnenlandse Zaken opgericht om de inspanningen voor het beheer van rampenrisico's te coördineren over de overheid en tussen verschillende niveaus van administratie. De functie wordt ondersteund door expertteams die gespecialiseerd zijn in de analyse van kritieke risico's, met als doel prioriteiten voor investeringen in risicobeheer capaciteiten te bepalen.

Deze institutionele regeling pakt een van de centrale uitdagingen in het nationale risicobeheer aan: verantwoordelijkheden voor preventie, voorbereiding en respons zijn vaak verdeeld over verschillende ministeries, agentschappen en territoriale autoriteiten.

De bredere beoordeling van de OECD toont aan dat landen verschillende institutionele modellen aannemen om deze uitdaging aan te pakken. Twintig van de 27 respondenten op de monitoringoefening hebben een centrale instelling of orgaan met functies gerelateerd aan het beheer van kritieke risico's, hoewel de verdeling van verantwoordelijkheden aanzienlijk varieert tussen landen.

Voor Marokko creëert de aanwezigheid van een toegewijde coördinatiefunctie een mechanisme om expertise en publieke autoriteiten rond een gemeenschappelijk risicobeheer kader bijeen te brengen.

Bouwen aan een Nationaal Risico Observatorium

Een ander element dat door de OECD wordt benadrukt, is het werk van Marokko aan een Nationaal Risico Observatorium.

Het initiatief omvat een team van experts dat de taak heeft een mechanisme te ontwikkelen dat in staat is om informatie over gevaren te verzamelen van organisaties met wetenschappelijke expertise die verschillende risico's en bedreigingen bestrijken.

Een dergelijk observatorium zou een gemeenschappelijke informatiebasis kunnen bieden voor het beoordelen van risico's die niet beperkt blijven tot een enkele sector. Een grote ramp kan bijvoorbeeld tegelijkertijd infrastructuur, essentiële diensten, toeleveringsketens, publieke financiën en lokale gemeenschappen beïnvloeden.

De aanpak is consistent met de nadruk van de OECD op een "all-hazards" en grensoverschrijdend model van risicobeheer. In plaats van elke bedreiging afzonderlijk te behandelen, probeert het kader rekening te houden met interacties tussen risico's en de mogelijkheid van keteneffecten tussen systemen.

Van risicobeoordeling naar investeringsbeslissingen

Een van de terugkerende kwesties die door de OECD is vastgesteld, is de kloof tussen het begrijpen van risico's en het gebruiken van die kennis om publieke actie te sturen.

Nationale risicobeoordelingen zijn gebruikelijker geworden, maar hun invloed op investeringsprioriteiten, voorbereidingsmaatregelen en responsplanning blijft ongelijk. De organisatie stelt dat risicanalyse meer waarde heeft wanneer deze direct is verbonden met beslissingen over hoe middelen worden toegewezen en hoe veerkracht wordt versterkt.

Het institutionele model van Marokko brengt deze twee dimensies dichter bij elkaar. De Chief Risk Officer wordt ondersteund door specialisten wiens analyse niet alleen bedoeld is om bedreigingen te identificeren, maar ook om bij te dragen aan de prioritering van investeringen in risicobeheer capaciteiten.

Dit creëert een potentiële link tussen wetenschappelijke beoordeling, overheidscoördinatie en de financiering van veerkrachtmaatregelen.

Marokko zet zijn samenwerking met de OECD voort

Het huidige kader bouwt ook voort op een langere relatie tussen Marokko en de OECD op het gebied van risicobeheer.

De OECD publiceerde in 2017 een specifieke beoordeling van de risicobeheerbeleid van Marokko, waarin governance, coördinatie en de betrokkenheid van publieke autoriteiten, onderzoeksinstellingen, de private sector en het maatschappelijk middenveld in de volledige cyclus van risicobeheer werden onderzocht.

Het laatste rapport merkt op dat Marokko de aanbevelingen van de OECD over het beheer van kritieke risico's heeft gebruikt bij het herzien van beleid en het reorganiseren van instellingen. De organisatie identificeert Marokko ook als een van de landen die gebruik heeft gemaakt van haar aanbevelingen op dit gebied.

De relatie strekt zich dus verder uit dan een enkele beoordeling en maakt deel uit van een voortdurende inspanning om de capaciteit van het land te versterken om grote verstoringen te anticiperen en te beheren.

Een bredere aanpak van veerkracht

De beoordeling van de OECD van 2026 plaatst risicobeheer binnen een veel breder kader dan alleen noodrespons. De aanbeveling roept op tot een all-hazards en grensoverschrijdende aanpak, sterkere voorbereiding door middel van vooruitziendheid en risicobeoordelingen, grotere investeringen in preventie en mitigatie, gecoördineerde crisismanagementcapaciteit en continue leren van eerdere gebeurtenissen.

De organisatie benadrukt ook dat moderne risico's complex, onderling verbonden en in staat zijn om administratieve en nationale grenzen te overschrijden. Technologische onderlinge afhankelijkheid, verbindingen in toeleveringsketens en veranderende milieomstandigheden kunnen de gevolgen van een eerste verstoring versterken.

Voor Marokko biedt de combinatie van een centrale coördinatiefunctie, gespecialiseerde analytische expertise en het geplande Nationaal Risico Observatorium verschillende van de institutionele componenten die nodig zijn voor dit bredere model.

Informatie omzetten in voorbereiding

De volgende uitdaging is ervoor te zorgen dat de verschillende elementen van het systeem functioneren als een samenhangend besluitvormingskader.

De bevindingen van de OECD benadrukken het belang van het verbinden van risicoinformatie met beleidskeuzes, investeringsplanning en voorbereiding. De organisatie identificeert ook voortdurende hiaten tussen landen in strategische vooruitziendheid, adaptieve capaciteit en het vermogen om zich voor te bereiden op onverwachte of slecht begrepen crises.

De evoluerende architectuur van Marokko legt meer nadruk op het anticiperen op bedreigingen in plaats van uitsluitend te vertrouwen op reacties na rampen. De effectiviteit van die aanpak zal afhangen van hoe succesvol wetenschappelijke gegevens, institutionele coördinatie en investeringsprioriteiten worden omgezet in concrete maatregelen om kwetsbaarheid te verminderen.

De beoordeling van de OECD plaatst aldus het opkomende kader van Marokko binnen een bredere internationale verschuiving naar meer anticiperende, gecoördineerde en veerkrachtige governance van kritieke risico's.