Nobelprijswinnaar André Geim overtreedt Nederlandse nationaliteitsregels

Thursday 03 July 2025 - 13:47

De Nederlands-Britse wetenschapper en Nobelprijswinnaar André Geim is zijn Nederlandse nationaliteit kwijtgeraakt. Hij is in conflict geraakt met een wet die mensen die vrijwillig een andere nationaliteit aannemen, het Nederlandse staatsburgerschap ontneemt.

Geim, die in 2010 de Nobelprijs won , nam 12 jaar geleden de Britse nationaliteit aan toen hij tot ridder werd geslagen – een voorwaarde voor de eer. De in Rusland geboren wetenschapper vertelde de NOS dat hij zich er destijds niet van bewust was dat hij hierdoor niet langer als Nederlander werd beschouwd.

Enkele weken geleden zei Geim dat hij een brief van het ministerie van Buitenlandse Zaken had ontvangen met het verzoek zijn Nederlandse paspoort in te leveren bij de ambassade in Londen. Als hij dat niet deed, zo waarschuwde de brief, zou Interpol worden ingeschakeld. "Het is surrealistisch, maar waar", vertelde Geim aan de NOS.

Geim heeft inmiddels advocaten ingeschakeld om de beslissing aan te vechten. Zij stellen dat hij in beroep moet kunnen gaan tegen het verzoek tot intrekking van zijn Nederlandse nationaliteit op grond van "bijzondere omstandigheden".

De Nederlandse wet staat wel een uitzondering toe als het behoud van het Nederlandse staatsburgerschap “in het belang van de Nederlandse staat” is. Ten tijde van zijn Nobelprijs werd de prijs omschreven als een “absolute stimulans voor de Nederlandse wetenschap”.

Geim woonde en werkte vele jaren in Nederland, doceerde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en ontving in 2024 een eredoctoraat van de Universiteit Delft. Tegenwoordig woont hij in Groot-Brittannië en doceert hij aan de Universiteit van Manchester .

Hij is niet de enige die de Nederlandse nationaliteit is kwijtgeraakt na het aannemen van een tweede nationaliteit. Stichting Nederlanders Buiten Nederland, een lobbygroep voor Nederlanders in het buitenland, voert al jaren campagne voor deze kwestie .

De groep betoogt dat de wet, die dateert uit 1892, ‘hopeloos verouderd’ is en ervoor zorgt dat veel emigranten geen huis kunnen kopen, geen baan kunnen vinden of geen bedrijf kunnen starten.

Ongeveer een miljoen Nederlanders wonen in het buitenland, velen in landen als de Verenigde Staten, Canada en Australië. Zij moeten hun Nederlandse paspoort inleveren voordat ze de nationaliteit van hun gastland kunnen aannemen.

De regel geldt ook andersom: mensen die via naturalisatie een Nederlands paspoort aanvragen, moeten afstand doen van hun oorspronkelijke nationaliteit.