Nieuwe Syrische autoriteiten pakken pro-Assad-milities aan te midden van sektarische spanningen

Thursday 26 December 2024 - 17:02

De nieuwe Syrische leiding, gevormd door de islamistische groep Hayat Tahrir al-Sham (HTS), lanceerde donderdag een belangrijke operatie tegen pro-Assad-milities in de westelijke provincie Tartus. De operatie resulteerde in de dood van drie schutters die banden hadden met het voormalige regime. Deze actie volgt op de val van president Bashar al-Assad, die Syrië ontvluchtte nadat een door islamisten geleid offensief leidde tot het verlies van grote steden, wat culmineerde in de val van Damascus op 8 december. Zijn vertrek markeerde het einde van de vijf decennia durende heerschappij van zijn familie en de afsluiting van meer dan 13 jaar burgeroorlog.

HTS, dat voortkwam uit de Syrische Al-Qaeda-factie, staat nu voor de complexe taak om een diep gefragmenteerd en multi-etnisch land te stabiliseren. Ondanks de wortels in het soennitische jihadisme heeft HTS haar standpunt gematigd en beloofd minderheidsgroepen te beschermen, waaronder de Alawieten, de sekte waar Assad vandaan komt.

De aanhoudende burgeroorlog, die begon met Assads brute optreden tegen pro-democratische protesten, heeft geleid tot een dodental van meer dan 500.000 en meer dan 100.000 mensen vermist. De nieuwe autoriteiten hebben zich ertoe verbonden gerechtigheid te bieden aan de slachtoffers van misstanden onder Assads regime, waaronder wijdverbreide martelingen, buitengerechtelijke executies en gedwongen verdwijningen.

De recente operatie in Tartus, zoals gerapporteerd door de staatsmedia, was een reactie op militie-activiteiten in de regio. Het Syrische Observatorium voor de Rechten van de Mens meldde dat bij het offensief drie pro-Assad-schutters omkwamen. Dit gebeurt slechts een dag na gewelddadige confrontaties in hetzelfde gebied, waarbij 14 nieuwe veiligheidspersoneel en drie schutters omkwamen. Het geweld brak uit tijdens een poging om Mohammed Kanjo Hassan te arresteren, een hoge functionaris onder Assad die toezicht hield op militaire tribunalen in de beruchte Saydnaya-gevangenis, waar duizenden gevangenen werden geëxecuteerd of verdwenen.

De Saydnaya-gevangenis werd berucht vanwege zijn rol in het onderdrukken van oppositie tegen Assads bewind, waarbij gevangenen werden gemarteld en gedood. Na de val van Assad hingen veel familieleden van vermiste personen, vooral in Damascus, posters op van hun geliefden, in de hoop hun lot te vernemen. De internationale gemeenschap heeft opgeroepen tot verantwoording en gerechtigheid voor deze wreedheden.

Nu de nieuwe leiding echter de leiding neemt, blijven de angsten voor sektarisch geweld bestaan. Sommige leden van de Alawietengemeenschap maken zich zorgen over vergeldingsmaatregelen van groepen die wraak willen nemen voor de wreedheden die zijn begaan onder Assads bewind. Deze zorgen zijn aangewakkerd door recente protesten, waaronder een in Qardaha, Assads geboorteplaats, nadat er een video opdook waarin een aanval op een Alawietenheiligdom te zien was. In de stad Homs openden veiligheidstroepen het vuur op demonstranten, wat resulteerde in één dode en vijf gewonden.

De overgangsautoriteiten van HTS hebben verklaard dat de aanval op het heiligdom plaatsvond tijdens de bevrijding van Aleppo eerder in de maand en werd uitgevoerd door onbekende groepen. Ze veroordeelden de herpublicatie van de video en waarschuwden dat het verdere verdeeldheid onder de bevolking zou kunnen aanwakkeren.

In verschillende steden braken protesten uit, waarbij demonstranten slogans scandeerden die opriepen tot vrede tussen Alawieten en Soennieten. In Jableh, een kuststad nabij Tartus, gingen menigten de straat op om verantwoording te eisen voor de aanval op het heiligdom. Demonstranten zoals Ali Daoud riepen op tot gerechtigheid, terwijl anderen hun zorgen uitten dat de groeiende spanningen tot een explosieve situatie zouden kunnen leiden. Ghidak Mayya, een demonstrant in Latakia, uitte zijn angst dat de toenemende druk op de Alawietengemeenschap tot verder geweld zou kunnen leiden.

De Alawietengemeenschap, die ongeveer 1,7 miljoen mensen telt, ofwel negen procent van de Syrische bevolking, blijft het middelpunt van deze spanningen. De Alawieten, die historisch gezien nauw verbonden zijn met het regime van Assad, staan nu voor een onzekere toekomst, gevangen tussen de behoefte aan bescherming en het risico op collectieve wraak, met name van islamitische facties die hen als ketters beschouwen.

Nu Syrië door deze fragiele overgangsperiode navigeert, zullen de acties van de nieuwe autoriteiten en hun vermogen om vrede en gerechtigheid te handhaven cruciaal zijn om verdere sektarische conflicten te voorkomen en de stabiliteit van het land op de lange termijn te waarborgen.