Nederlandse staat en NAM voor de rechter in gascompensatiegeschil in Groningen

Monday 16 March 2026 - 19:30

In Groningen begint maandag een rechtszaak over de vraag wie een deel van de kosten voor het herstellen van de aardbevingsschade in het noorden van het land moet betalen. Dit is de meest recente juridische strijd tussen de overheid en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

Volgens de Telegraaf kan de staat te maken krijgen met miljarden euro's aan extra kosten, omdat het aantal claims blijft stijgen en de energiebedrijven achter NAM de hoogte van de uitbetalingen aanvechten.

Het ministerie van Economische Zaken stelt dat NAM moet bijdragen aan de kosten, omdat de aardbevingen en de schade zonder gaswinning niet zouden hebben plaatsgevonden. NAM, een joint venture van Shell en ExxonMobil, produceerde gas in Groningen tot het veld in 2024 werd gesloten .

Toen het kabinet in 2018 besloot de gaswinning te staken vanwege de schade veroorzaakt door aardbevingen, werden er afspraken gemaakt met NAM over compensatie voor gederfde inkomsten en over de kosten van reparatie- en versterkingswerkzaamheden. De staat betaalt de kosten vooraf en stuurt vervolgens de rekening naar NAM.

Deze week buigt de rechtbank zich over de vraag of NAM bijna €270 miljoen moet betalen voor schadeclaims uit 2020 en meer dan €500 miljoen ter compensatie van de gedaalde huizenprijzen in het gaswinningsgebied.

In het gaswinningsgebied zijn inmiddels meer dan 524.000 schademeldingen ingediend, een aantal dat de afgelopen jaren sterk is gestegen. Naast materiële schade aan woningen kunnen bewoners ook een vergoeding claimen voor de stress en angst die door de aardbevingen zijn veroorzaakt.

NAM stelt dat de huidige aanpak van de overheid ertoe heeft geleid dat er compensatie wordt betaald voor schade die niet gerelateerd is aan gaswinning, en waarschuwt dat het totaalbedrag in de miljarden euro's kan lopen. "Het gaat hier om zeer grote bedragen die uiteindelijk grotendeels door de belastingbetaler zullen worden betaald", aldus een bron die bij de zaak betrokken is tegenover de Telegraaf.

Het Instituut voor Mijnbouwschade Groningen (IMG), dat schadeclaims behandelt , liet de krant weten dat het het door de overheid vastgestelde wettelijke kader volgt en dat de hogere uitbetalingen het gevolg zijn van ruimere schadevergoedingsregels die zijn ingevoerd na het parlementaire onderzoek naar de afhandeling van aardbevingsschade.

De regeling stelt bewoners in staat om tot €60.000 aan reparatiekosten te claimen zonder de exacte oorzaak te hoeven bewijzen.

De Nederlandse staat heeft sinds de start van de winning in 1963 meer dan 360 miljard euro verdiend aan de exploitatie van het Groningenveld.

De totale inkomsten uit de gasregio bedroegen €428 miljard na inflatiecorrectie, waarvan €360 miljard naar de staatskas ging en €66 miljard werd verdeeld tussen Shell en ExxonMobil.