Marokko blijft de belangrijkste leverancier van fosfaaterts voor de EU

Wednesday 30 September 2026 - 09:00

Marokko speelt een centrale rol bij het leveren van fosfaaterts aan de Europese Unie, wat de belangrijke rol van het Noord-Afrikaanse land voor Europa's toegang tot een grondstof die essentieel is voor de productie van meststoffen en de landbouw benadrukt.

Volgens het rapport van het Circular Economy Network van Italië uit 2026, is Marokko goed voor ongeveer 27% van de EU-import van fosfaaterts, waarmee het Rusland (24%), Algerije (10%) en Israël (7%) voorblijft. De cijfers onderstrepen de significante rol van externe leveranciers bij het voldoen aan de vraag van Europa naar fosforgerelateerde grondstoffen.

Fosfaaterts wordt als strategisch belangrijk beschouwd omdat fosfor een sleutelcomponent is van landbouwmeststoffen en diervoeding. De Europese Commissie classificeert fosfaaterts als een kritieke grondstof, wat de zorgen over de veiligheid en concentratie van de levering weerspiegelt.

Het rapport schat dat de EU voor ongeveer 82% van haar fosfaatertsbehoeften afhankelijk is van import. Het identificeert ook een volledige importafhankelijkheid voor elementair fosfor, wat de beperkte binnenlandse bronnen van Europa en het belang van het handhaven van gediversifieerde toeleveringsketens onderstreept.

De positie van Marokko als belangrijke leverancier wordt ondersteund door zijn aanzienlijke binnenlandse fosfaatbronnen en mijnbouwindustrie. Het Joint Research Centre van de Europese Commissie schat dat Marokko ongeveer 68% van de wereldwijd geïdentificeerde fosfaatertsreserves bezit en verantwoordelijk is voor ongeveer 14% van de wereldproductie, achter China, dat ongeveer 44% van de wereldproductie vertegenwoordigt.

Europa's afhankelijkheid van geïmporteerd fosfaat heeft bredere implicaties voor de voedselzekerheid, omdat meststoffen essentieel zijn voor het handhaven van de landbouwproductie. Verstoringen van internationale handelsroutes, energiemarkten of grote producerende landen kunnen daarom extra risico's creëren voor Europese boeren en de bredere voedselvoorzieningsketen.

Tegelijkertijd blijft de Europese markt gediversifieerd. Rusland blijft aanzienlijke volumes fosfaatgerelateerde producten leveren, terwijl Algerije en Israël ook bijdragen aan de Europese voorraden. Recentere handelsgegevens van de Europese Commissie, geanalyseerd door Ragn-Sells, toonden aan dat Rusland in de eerste helft van 2026 goed was voor 34% van de EU-uitgaven voor de import van fosfaaterts, terwijl Marokko 32% vertegenwoordigde op waarde. Dit illustreert hoe de marktaandelen van leveranciers kunnen verschillen, afhankelijk van of ze worden gemeten op basis van fysiek volume of importwaarde.

Deze kwestie heeft de EU aangemoedigd om manieren te onderzoeken om de afhankelijkheid van geïmporteerd fosfor te verminderen. Europese onderzoekers hebben de mogelijkheid benadrukt om de voedingsstof uit afvalwater, rioolslib en andere organische afvalstromen te recupereerden in plaats van uitsluitend te vertrouwen op nieuw gewonnen fosfaaterts.

Het rapport van het Circular Economy Network wijst op aanzienlijke kansen voor fosforrecuperatie uit afval, waaronder rioolslib, mest van vee, slachthuisresten en andere organische materialen. Het recupereren van deze hulpbronnen zou Europa kunnen helpen om materiaalsverliezen te verminderen terwijl het de circulaire inzet van een belangrijke landbouwinput versterkt.

De uitdaging beperkt zich niet tot de beschikbaarheid van fosfaaterts, maar betreft ook de veerkracht van toeleveringsketens. Fosfaatprijzen kunnen relatief stabiel blijven gedurende langere perioden, terwijl ze toch kwetsbaar zijn voor tijdelijke verstoringen veroorzaakt door geopolitieke ontwikkelingen, transportproblemen of veranderingen in de wereldvraag.

Voor Marokko versterkt de voortdurende toegang tot de Europese markt het belang van fosfaat binnen zijn bredere handelsrelatie met de EU. Voor Europa benadrukken de cijfers ondertussen de noodzaak om internationale inkoop te combineren met grotere recycling, diversificatie en een efficiënter gebruik van fosforbronnen.

De groeiende aandacht voor fosfaatvoorzieningen weerspiegelt een bredere verschuiving in het Europese economische beleid, waarbij toegang tot kritieke grondstoffen steeds meer wordt gekoppeld aan industriële concurrentievermogen, landbouwzekerheid en de veerkracht van internationale toeleveringsketens.