Europeanen hekelen Amerikaanse visumverboden in escalerend ‘censuur’-conflict

Thursday 25 December 2025 - 09:39

De Europese Unie, samen met Frankrijk en Duitsland, heeft woensdag kritiek geuit op de Amerikaanse visumverboden die zijn opgelegd aan verschillende Europeanen die betrokken zijn bij de bestrijding van online haat en desinformatie. Dit volgt op de zoveelste aanval van de regering-Donald Trump op langdurige bondgenoten aan de andere kant van de Atlantische Oceaan.

Washington legde dinsdag visumverboden op aan vijf Europese burgers, onder wie de Franse oud-EU-commissaris Thierry Breton. Zij worden ervan beschuldigd de vrijheid van meningsuiting te censureren of Amerikaanse techreuzen oneerlijk te treffen met zware regelgeving.

De verboden betekenen een nieuwe escalatie tegen Europa, een regio die volgens Washington snel irrelevant wordt vanwege de zwakke defensie, het onvermogen om immigratie aan te pakken, onnodige bureaucratie en de ‘censuur’ van extreemrechtse en nationalistische stemmen om te voorkomen dat ze aan de macht komen.

De trans-Atlantische betrekkingen heroverwegen
Dit komt slechts enkele weken nadat een document van de Amerikaanse nationale veiligheidsstrategie waarschuwde dat Europa te maken kreeg met "beschavingsuitroeiing" en dat het land zijn koers moest bijstellen om een betrouwbare bondgenoot van de VS te blijven.

Dat document – en andere opmerkingen van hoge functionarissen van Trump, waaronder een spraakmakende toespraak van vicepresident J.D. Vance in München in februari – hebben de naoorlogse aannames over de nauwe band tussen Europa en zijn sterkste bondgenoot op zijn kop gezet en de aandacht in Europese hoofdsteden gevestigd op de dringende noodzaak om de afhankelijkheid van Amerikaanse technologie en defensie te verminderen.

In Brussel, Parijs en Berlijn veroordeelden hoge functionarissen de Amerikaanse verboden en verdedigden zij het recht van Europa om wetgeving vast te stellen over hoe buitenlandse bedrijven lokaal opereren.

Een woordvoerder van de Europese Commissie zei dat de Commissie "de Amerikaanse beslissing ten zeerste veroordeelt" en voegde eraan toe: "Vrijheid van meningsuiting is een fundamenteel recht in Europa en een gedeelde kernwaarde met de Verenigde Staten in de hele democratische wereld."

De woordvoerder zei dat de EU antwoorden van Washington zou eisen, maar dat ze "snel en daadkrachtig" zou kunnen reageren op de "ongegronde maatregelen".

De Franse president Emmanuel Macron, die door Frankrijk reist om te waarschuwen voor de gevaren die desinformatie voor de democratie vormt, zei dat hij met Breton had gesproken en hem bedankte voor zijn werk.

"We geven niet op en we zullen de onafhankelijkheid van Europa en de vrijheid van Europeanen beschermen", zei Macron op X.

DSA maakt DC boos
Breton, voormalig Frans minister van Financiën en Europees commissaris voor de interne markt van 2019 tot 2024, was een van de architecten van de EU-Wet op digitale diensten (DSA).

De DSA is een baanbrekende wetgeving die tot doel heeft het internet veiliger te maken door techreuzen te verplichten meer te doen om illegale content aan te pakken, waaronder haatzaaiende uitingen en materiaal over seksueel misbruik van kinderen.

Maar de DSA heeft de Trump-regering woedend gemaakt. De regering beschuldigt de EU ervan "ongepaste" beperkingen op te leggen aan de vrijheid van meningsuiting in haar strijd tegen haatzaaiende taal, misinformatie en desinformatie. Ook stelt de regering dat de DSA zich onterecht richt op Amerikaanse techgiganten en Amerikaanse burgers.

Duitsland noemt verbod op activisten 'onaanvaardbaar'

De verboden waren ook gericht tegen Imran Ahmed, de Britse CEO van het in de VS gevestigde Center for Countering Digital Hate; Anna-Lena von Hodenberg en Josephine Ballon van de Duitse non-profitorganisatie HateAid; en Clare Melford, medeoprichter van de Global Disinformation Index, aldus de Amerikaanse onderminister voor Publieke Diplomatie Sarah Rogers.

Het Duitse ministerie van Justitie verklaarde dat de twee Duitse activisten de "steun en solidariteit" van de regering genoten en dat de visumverboden onaanvaardbaar waren. HateAid steunde mensen die getroffen werden door onwettige digitale haatzaaiende taal.

"Iedereen die dit censuur noemt, geeft een verkeerde voorstelling van ons grondwettelijk systeem", aldus een verklaring. "De regels waaraan we ons in de digitale ruimte in Duitsland en Europa willen houden, worden niet in Washington bepaald."

Groot-Brittannië verklaarde zich te houden aan het recht op vrije meningsuiting.

"Hoewel elk land het recht heeft om zijn eigen visumregels vast te stellen, steunen wij de wetten en instellingen die zich inzetten om het internet vrij te houden van de meest schadelijke inhoud", aldus een woordvoerder van de Britse regering in een verklaring.

Een woordvoerder van de Global Disinformation Index noemde de visumverboden "een autoritaire aanval op de vrije meningsuiting en een flagrante daad van overheidscensuur".

"De regering-Trump gebruikt wederom de volle macht van de federale overheid om stemmen die het niet met haar eens zijn te intimideren, te censureren en het zwijgen op te leggen", aldus de woordvoerder. "Hun acties van vandaag zijn immoreel, onwettig en on-Amerikaans."

Breton is niet de eerste Fransman die door de regering-Trump is gesanctioneerd.

In augustus legde Washington sancties op aan de Franse rechter Nicolas Yann Guillou, lid van het Internationaal Strafhof, vanwege de vervolging van Israëlische leiders door het tribunaal in verband met oorlogsmisdaden in de Gazastrook en een eerdere beslissing om Amerikaanse functionarissen te onderzoeken.