EU kijkt buiten zijn grenzen om ruimte lanceercapaciteit uit te breiden

Saturday 26 September 2026 - 13:13

De Europese Unie kijkt buiten zijn eigen grondgebied naar aanvullende lanceerlocaties terwijl het zich voorbereidt op een scherpe stijging van de vraag naar satellietlanceringen in de komende jaren. De Europese Commissaris voor Defensie en Ruimte, Andrius Kubilius, heeft gewaarschuwd dat de bestaande infrastructuur niet voldoende zal zijn om aan de verwachte behoeften van de EU te voldoen.

Volgens cijfers die door Kubilius zijn gepresenteerd, zou de EU tegen 2034 mogelijk tot 62 lanceringen per jaar nodig hebben voor programma's zoals Galileo, Copernicus, veilige satellietverbindingen en geplande aardobservatiediensten. De huidige Europese lanceercapaciteit blijft aanzienlijk onder dat niveau, met Ariane 6 die naar verwachting rond de 10 lanceringen per jaar zal bereiken.

De Europese Commissie onderzoekt daarom potentiële lanceerlocaties zowel binnen Europa als in partnerlanden. Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Canada behoren tot de locaties die worden overwogen, terwijl Schotland, Portugal en de Azoren ook aandacht hebben getrokken nu Europa probeert de toegang tot de ruimte uit te breiden.

Kubilius heeft de lanceerinfrastructuur beschreven als een strategische prioriteit voor Europa en is van plan bestaande en potentiële lanceerlocaties, productie-installaties en testcentra te bezoeken als onderdeel van de inspanningen om knelpunten te identificeren. De Commissie verwacht deze beoordeling te gebruiken om een actieplan te ontwikkelen dat gericht is op het versterken van de Europese toegang tot de ruimte.

Het probleem reikt verder dan het aantal beschikbare raketten. Europa heeft ook voldoende grondinfrastructuur nodig, waaronder lanceerplatforms, testfaciliteiten en ondersteunende diensten. De Europese Commissie heeft benadrukt dat veerkrachtige en autonome toegang tot de ruimte belangrijk is voor navigatie, telecommunicatie, aardobservatie en beveiligingsgerelateerde toepassingen.

Recente ontwikkelingen tonen aan dat alternatieve Europese lanceerlocaties steeds belangrijker worden. Het Duitse bedrijf Isar Aerospace heeft in september met succes de ruimte bereikt vanaf Noorwegens Andøya Space, wat een belangrijke stap markeert voor privaat ontwikkelde Europese lanceersystemen. Het bedrijf ontwikkelt ook een andere lanceerlocatie in Canada, wat de groeiende betekenis van een multi-site aanpak illustreert.

Tegelijkertijd werken Europese lanceerfabrikanten aan het verhogen van de frequentie van Ariane 6-missies. Arianespace streeft ernaar een regelmatig tempo van ongeveer negen tot tien Ariane 6-lanceringen per jaar vanaf 2027 vast te stellen, hoewel beperkingen in de toeleveringsketen een factor blijven bij het bepalen hoe snel de productie kan worden uitgebreid.

De verwachte groei in satellietlanceringen wordt ook gedreven door overheids-, defensie- en commerciële programma's. De EU ontwikkelt een veilige connectiviteitsinfrastructuur via IRIS², terwijl Europese landen hun nationale satellietcapaciteiten uitbreiden. De Commissie heeft ook het belang benadrukt van het behouden van onafhankelijke toegang tot de ruimte nu satellietsystemen steeds belangrijker worden voor economische en veiligheidsactiviteiten.

Europa staat echter voor sterke internationale concurrentie. SpaceX heeft een veel hogere lanceercadans gevestigd dan Europese operators, terwijl de Verenigde Staten en China hun ruimtecapaciteiten blijven uitbreiden. Tegen deze achtergrond zoekt Brussel naar een combinatie van nieuwe lanceerlocaties, aanvullende Europese raketten en nauwere samenwerking tussen overheden, de Europese Ruimtevaartorganisatie en particuliere bedrijven om de lanceercapaciteit te vergroten.

De zoektocht van de EU naar aanvullende lanceerlocaties weerspiegelt daarom een breder streven om een veerkrachtiger Europees ruimte-ecosysteem op te bouwen. Het uitbreiden van de toegang tot lanceerinfrastructuur, terwijl de productie en beschikbaarheid van Europese lanceervoertuigen wordt vergroot, zal naar verwachting een centraal element van de ruimte-strategie van het blok in het komende decennium worden.