EU-landen blijven verdeeld over nieuwe sancties tegen Rusland nu de deadline nadert

Friday 20 February 2026 - 16:19

Brussel wil dat een nieuw sanctiepakket tegen Rusland uiterlijk dinsdag wordt goedgekeurd, precies vier jaar na de grootschalige invasie van Oekraïne. Een volledig verbod op maritieme diensten blijkt echter een obstakel.

De nieuwe sanctieronde van de Europese Unie tegen Rusland is nog steeds onzeker, nadat de ambassadeurs er vrijdag tijdens een vergadering niet in slaagden een akkoord te bereiken.

De tijd dringt: de EU heeft 24 februari, de vierde verjaardag van de grootschalige invasie van Oekraïne, als deadline voor goedkeuring gesteld.

Volgens diplomaten die bekend zijn met het proces, is het belangrijkste twistpunt een volledig verbod op maritieme diensten voor Russische olietankers. Als dit verbod wordt ingevoerd, komt er een einde aan het prijsplafond dat de G7 eind 2022 heeft ingesteld.

Brussel is tot de conclusie gekomen dat het plafond, dat momenteel op $ 44,10 per vat ligt, niet langer aan de verwachtingen voldoet en dat er dringend extra druk nodig is om de energie-inkomsten van het Kremlin, die cruciaal zijn voor de financiering van de oorlogsmachine, te ondermijnen.

Volgens het voorgestelde verbod zouden EU-bedrijven geen enkele vorm van dienstverlening, zoals verzekeringen, bankdiensten, scheepvaart of catering, mogen verlenen aan schepen die Russische ruwe olie vervoeren. Het doel is om de transportkosten te verhogen en de winstmarges te verkleinen.

Griekenland en Malta, twee landen met een sterke maritieme industrie, vrezen dat een algeheel verbod hun binnenlandse economieën zal schaden, de concurrentie van India en China zal bevorderen en de Russische "schaduwvloot" – de vervallen schepen die Moskou gebruikt om westerse beperkingen te omzeilen – zal versterken.

Hun verzet wordt niet als onbuigzaam beschouwd en zou kunnen afzwakken als andere G7-bondgenoten zich aansluiten en een soortgelijk verbod binnen hun jurisdictie invoeren.

Tot nu toe hebben de G7-bondgenoten zich echter stilgehouden over de mogelijkheid om hetzelfde te doen. De laatste keer dat Brussel het prijsplafond aanpaste, deed Washington niet mee.

De Europese Commissie heeft al aangegeven dat een akkoord op G7-niveau ideaal zou zijn, maar niet onmisbaar voor de voortgang van het blok.

"Het is geen absolute voorwaarde. Maar hoe meer overeenstemming we kunnen bereiken, ook op G7-niveau, hoe beter," zei commissaris voor Economie Valdis Dombrovskis deze week.

"We zullen niet terugdeinzen voor stappen op EU-niveau als een breder akkoord uitblijft," voegde hij eraan toe.

Diplomaten hebben de vastberadenheid om door te zetten herhaald en betoogd dat de EU, vanwege haar geografische ligging, een voordeel heeft bij het beïnvloeden van de zeehandel in Russische olie.

"We zijn bereid om hier nu al mee te beginnen, zonder de VS," zei een hoge diplomaat.

"De overgrote meerderheid (van de lidstaten) is voor het verbod, omdat we allemaal de noodzaak ervan inzien. We zijn er nog niet helemaal, maar ik hoop dat we er uiteindelijk in een of andere vorm wel zullen komen."

De onderhandelingen over het 20e pakket richten zich ook op de mogelijke activering van het anti-omzeilingsinstrument, een instrument dat sinds de introductie in de zomer van 2023 wordt gebruikt.

De Commissie heeft voorgesteld het instrument te activeren om de verkoop van in de EU geproduceerde computergestuurde rekenmachines en radio's aan landen te beperken "waar een groot risico bestaat dat deze producten naar Rusland worden doorgevoerd".

Dit heeft de aandacht gevestigd op Kirgizië. Het bergachtige land met 7 miljoen inwoners wordt al lange tijd verdacht van het fungeren als een achterkanaal om Moskou te helpen aan producten op de zwarte lijst die het anders niet kan verkrijgen.

De handel tussen de EU en Kirgizië is sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne tot opmerkelijke hoogten gestegen. In 2021 exporteerde de EU voor € 263 miljoen aan goederen naar Kirgizië. In 2024 bedroeg de goederenexport € 2,5 miljard.

Hongarije en Slowakije hebben ondertussen hun algemene bedenkingen geuit over het volledige sanctiepakket, een standpunt dat ze ook in eerdere onderhandelingen hebben ingenomen.

Het is onduidelijk wanneer de ambassadeurs elkaar weer zullen ontmoeten om te proberen de resterende verschillen te overbruggen. De ministers van Buitenlandse Zaken komen maandag bijeen in Brussel, waar de agressieoorlog van Rusland als eerste agendapunt zal worden besproken.

Voor veel hoofdsteden pleit het gebrek aan vooruitgang in de door de VS bemiddelde trilaterale gesprekken ervoor om de druk op te voeren om concessies van het Kremlin af te dwingen.

"Volgende maandag willen we het twintigste sanctiepakket tegen Rusland aannemen", zei Hoge Vertegenwoordiger Kaja Kallas vrijdag.

"Sancties werken. Ze schaden de Russische economie ernstig, en elke nieuwe maatregel beperkt het vermogen van Rusland om de oorlog te voeren verder. Moskou is niet onoverwinnelijk. Het leger lijdt recordverliezen en de economie staat zwaar onder druk. Maar Poetin zal deze oorlog niet beëindigen totdat de kosten hoger zijn dan de baten. En dat punt moeten we bereiken."