Diepe verdeeldheid bedreigt goedkeuring van de EU-begroting voor 2028–2034

Thursday 15 October 2026 - 21:51

Onderhandelingen over de volgende langetermijnbegroting van de Europese Unie staan voor aanzienlijke obstakels, met meningsverschillen over uitgavenniveaus, financieringsbronnen en financiële prioriteiten die twijfels doen rijzen over de vraag of het voorgestelde plan goedkeuring kan krijgen. De Duitse kanselier Friedrich Merz en de voorzitter van het Europees Parlement Roberta Metsola hebben beiden gewaarschuwd dat de verdeeldheid ernstig is, terwijl verschillende Europese leiders de kans op een onmiddellijke doorbraak hebben geminimaliseerd.

Voorafgaand aan een Europese Raad-top in Brussel beschreef Merz de onderhandelingen als uiterst moeilijk en zei hij niet te verwachten dat er de komende dagen betekenisvolle vooruitgang zou worden geboekt. Hij stelde dat de voorgestelde begroting van de Europese Commissie te ambitieus was, met een totale omvang die naar verluidt ongeveer 50% hoger ligt dan het huidige financiële kader.

Merz hield vol dat lidstaten niet redelijkerwijs kunnen worden verwacht bij te dragen op de schaal die door het voorstel wordt gesuggereerd. Hij pleitte daarom voor substantiële verminderingen van de totale uitgaven, wat de zorgen onder sommige regeringen over nationale begrotingen en de financiële last van het financieren van gemeenschappelijke Europese prioriteiten weerspiegelt.

De Duitse kanselier verwelkomde een compromisvoorstel dat door Ierland is gepresenteerd, dat het roterende voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie bekleedt. Het plan voorziet naar verluidt in een vermindering van de uitgaven met €160 miljard tegen de huidige prijzen. Merz zei echter dat de voorgestelde verminderingen niet ver genoeg gingen en pleitte voor verdere besparingen.

Metsola heeft ook de omvang van de meningsverschillen benadrukt en de verdeeldheid onder de lidstaten over het volgende meerjarig financieel kader als ongekend beschreven. Ze waarschuwde dat voorgestelde uitgavenverlagingen de goedkeuring van de definitieve overeenkomst door het Europees Parlement zouden kunnen bemoeilijken, vooral als ze de financiering voor innovatie, defensie en concurrentievermogen beïnvloeden.

Een ander belangrijk geschilpunt is het toekomstige inkomsten systeem van de EU. Besprekingen over het creëren van aanvullende inkomstenbronnen voor de unie hebben beperkte vooruitgang geboekt, wat vragen oproept over hoe de Unie haar groeiende verantwoordelijkheden kan financieren zonder buitensporige druk op nationale bijdragen te leggen. Metsola betoogde dat de EU niet kan blijven nieuwe taken op zich nemen terwijl de beschikbare middelen worden verminderd.

Ze sprak de hoop uit dat de lidstaten voor het einde van 2026 een overeenkomst kunnen bereiken, terwijl ze erop wees dat het resulterende financiële kader nog steeds parlementaire goedkeuring vereist. De Luxemburgse premier Luc Frieden minimaliseerde ook de verwachtingen van een substantiële doorbraak op de huidige top van leiders.

De Europese Commissie heeft een langetermijnbegroting van ongeveer €2 biljoen voorgesteld voor de periode 2028–2034. Het plan is bedoeld om een reeks prioriteiten aan te pakken, waaronder het versterken van de Europese defensiecapaciteiten, het verbeteren van de economische concurrentievermogen, het ondersteunen van innovatie en het handhaven van hulp aan Oekraïne. De omvang van de voorgestelde uitgaven, de verdeling van de middelen onder beleidsgebieden en de invoering van nieuwe inkomstenbronnen zijn echter centrale punten van onenigheid geworden.

De onderhandelingen zijn bijzonder gevoelig omdat de langetermijnbegroting van de EU de uitgavenprioriteiten over zeven jaar bepaalt en invloed heeft op programma's variërend van regionale ontwikkeling en landbouw tot onderzoek, veiligheid en externe hulp. Het verminderen van de totale envelop kan moeilijke keuzes vereisen over welke programma's financiering ontvangen en welke prioriteiten moeten worden teruggeschroefd.

Het aannemen van het meerjarig financieel kader vereist unanieme overeenstemming tussen de EU-lidstaten, gevolgd door de instemming van het Europees Parlement. Dit dubbele goedkeuringsproces geeft regeringen en wetgevers aanzienlijke invloed op het uiteindelijke resultaat en maakt compromis essentieel. Met posities die nog steeds ver uit elkaar liggen, wordt verwacht dat de onderhandelingen een belangrijke test zullen blijven van het vermogen van de unie om nationale begrotingszorgen te verzoenen met haar gedeelde strategische ambities.