De oorlog met Iran veroorzaakt verdere onrust in de wereldeconomie

Wednesday 11 March 2026 - 12:15

De oorlog met Iran blijft aanzienlijke turbulentie in de wereldeconomie veroorzaken. De sterk stijgende energieprijzen en verstoringen van de maritieme handel wekken zorgen over hernieuwde inflatiedruk en toenemende voedselonzekerheid in verschillende regio's van de wereld. Internationale markten volgen de ontwikkelingen in het conflict op de voet, aangezien de gevolgen veel verder reiken dan de geopolitieke sfeer.

Centraal in de zorgen staat de Straat van Hormuz, een van 's werelds meest strategische scheepvaartroutes, waar ongeveer 20% van de wereldwijde olievoorraad doorheen gaat. Verstoringen van het scheepvaartverkeer in dit gebied hebben geleid tot een snelle stijging van de ruwe olieprijs. Deze steeg van minder dan $70 per vat eind februari naar bijna $120 begin deze week, om vervolgens te stabiliseren rond de $90. Deze stijging heeft direct gevolgen gehad voor de brandstofprijzen en productiekosten in veel sectoren.

Voor veel economen is dit scenario een van de meest gevreesde risico's in jaren. Maurice Obstfeld, voormalig hoofdeconoom van het Internationaal Monetair Fonds, is van mening dat de spanningen rond de Straat van Hormuz een waar "nachtmerriescenario" vormen voor de wereldmarkten, gezien het strategische belang van deze scheepvaartroute voor de internationale energiehandel.

De gevolgen van het conflict zijn al voelbaar in verschillende landen die afhankelijk zijn van energie-import. In India overwegen sommige restauranteigenaren hun zaak tijdelijk te sluiten als de gastekorten aanhouden. In Thailand hebben de autoriteiten een aantal officiële buitenlandse reizen opgeschort en energiebesparende maatregelen aangemoedigd. In de Filipijnen hebben sommige overheidsinstanties tijdelijk een vierdaagse werkweek ingevoerd, terwijl de autoriteiten in Vietnam thuiswerken stimuleren om het energieverbruik te beperken.

Experts wijzen erop dat er dagelijks bijna 20 miljoen vaten olie door de Straat van Hormuz worden vervoerd, een volume dat op korte termijn moeilijk te vervangen is op de internationale markten. Volgens Kristalina Georgieva, directeur van het Internationaal Monetair Fonds, zou een stijging van de olieprijzen met 10% de wereldwijde inflatie met ongeveer 0,4 procentpunt kunnen verhogen en de wereldwijde economische groei met ongeveer 0,2% kunnen verminderen als deze stijging langdurig aanhoudt.

Naast energie hebben verstoringen in de maritieme handel ook gevolgen voor de kunstmestmarkt. Bijna 30% van de wereldwijde export van essentiële producten zoals ureum, ammoniak en fosfaat gaat via de Straat van Hormuz. De vertraging in de aanvoer kan daarom leiden tot hogere kosten voor boeren en uiteindelijk tot hogere voedselprijzen, met name in lage-inkomenslanden.

In deze onzekere context staan centrale banken voor een complex dilemma: de inflatie bestrijden die wordt aangewakkerd door stijgende energieprijzen of de economische groei ondersteunen die wordt verzwakt door geopolitieke spanningen. Binnen de Amerikaanse Federal Reserve woedt al een verhit debat, waar sommige functionarissen pleiten voor monetaire versoepeling om de economische activiteit te stimuleren, terwijl anderen vrezen voor een aanhoudende terugkeer van de inflatie.

Ondanks deze zorgen blijven sommige economen voorzichtig, maar relatief optimistisch over het vermogen van de wereldeconomie om deze nieuwe schok op te vangen. Na de gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de recente handelsspanningen te hebben doorstaan, zouden de markten opnieuw veerkracht kunnen tonen. De omvang van de repercussies zal echter grotendeels afhangen van de duur van het conflict en de ontwikkelingen in de Straat van Hormuz.