Begroting van Marokko 2027 ondergaat test van economische beloften van PAM

De begroting van Marokko voor 2027 komt naar voren als de eerste grote economische test voor de nieuwe politieke configuratie van het land. Met het ontwerp van de begroting dat voor 20 oktober aan het parlement moet worden voorgelegd, heeft de nieuwe regering een smalle marge om de beloften van de verkiezingscampagne om te zetten in concrete fiscale maatregelen.

De timing is bijzonder uitdagend. De wetgevende verkiezingen van 23 september hebben het parlementaire landschap hervormd, waarbij de Partij van Authenticiteit en Moderniteit (PAM) 97 van de 395 zetels veroverde. De vorming van een regerende meerderheid hangt echter nog steeds af van coalitiebesprekingen. De beoogde regeringsleider Fatima-Zahra El Mansouri is momenteel in gesprek met politieke partijen om haar kabinet samen te stellen.

Tegelijkertijd zijn de voorbereidingen voor de begroting van 2027 al goed gevorderd. De volgende regering zal daarom een gevestigde begrotingsprocedure moeten verzoenen met een politiek mandaat dat is opgebouwd rond koopkracht, belastinghervorming en sterkere sociale bescherming.

Een eerste kans om de economische richting van de nieuwe regering te definiëren

Economist en specialist in openbaar beleid Abdelghani Youmni, sprak met Hespress Fr en beschrijft de begroting van 2027 als de eerste grote economische en fiscale verklaring van de nieuwe wetgevende termijn.

De begroting zal meer doen dan het toewijzen van openbare middelen. Er wordt verwacht dat het een vroege indicatie zal geven van hoe de nieuwe meerderheid van plan is om de druk op Marokkaanse huishoudens aan te pakken, terwijl de fiscale stabiliteit behouden blijft.

In de komende vijf jaar zal de regering verschillende gelijktijdige uitdagingen tegenkomen, waaronder werkgelegenheid, de koopkracht van huishoudens, sociale hervormingen en voorbereidingen voor het WK 2030, dat Marokko samen met Spanje en Portugal zal organiseren.

Voor Youmni is de centrale kwestie niet alleen de omvang van de publieke investeringen, maar hoe economische groei zich vertaalt in bredere sociale voordelen. De eerste begroting van de nieuwe legislatuur zou daarom een test kunnen worden of de regering de concepten van sociale en economische rechtvaardigheid kan omzetten in meetbare beleidsmaatregelen.

Hervorming van de inkomstenbelasting staat centraal in het debat over koopkracht

Onder de campagnevoorstellen van de PAM springt de hervorming van de inkomstenbelasting eruit als een van de maatregelen met de meest directe impact op de financiën van huishoudens.

De partij stelde voor om het bestaande inkomstenbelastingsysteem te herstructureren door het aantal salarisbrackets van zes naar drie te verminderen. Onder het voorgestelde kader zouden bruto maandinkomens onder de 15.000 dirham een nulpercentage krijgen, inkomen tussen 15.000 en 46.000 dirham zou met 10% worden belast, terwijl inkomsten boven die drempel onderworpen zouden zijn aan een marginaal tarief van 20%.

Een dergelijke herstructurering zou een significante verschuiving in het inkomstenbelastingbeleid van Marokko vertegenwoordigen. Volgens Youmni zou de maatregel de staat jaarlijks ongeveer 30 miljard dirham kosten.

De econoom stelt echter dat de fiscale impact gedeeltelijk kan worden gecompenseerd door sterkere consumptie door huishoudens en de daaruit voortvloeiende toename van de btw-inkomsten. Hij schat dat de hervorming kan worden gerealiseerd zonder een aanzienlijk groter begrotingstekort te creëren, dat naar verwachting tussen de 3,6% en 4% van het bbp zal blijven.

Het potentiële effect zou verder reiken dan onmiddellijke consumptie. Extra besteedbaar inkomen zou huishoudens in staat kunnen stellen om meer uit te geven aan onderwijs, huisvesting en gezondheidszorg, terwijl het ook meer ruimte voor sparen zou creëren.

In die zin zou een verlaging van de inkomstenbelasting zowel een sociaal beleid als een economische stimulans kunnen worden, mits de regering erin slaagt de kosten in balans te brengen met de bredere effecten op de binnenlandse vraag.

Energiebeleid kan een ander snel signaal geven

Brandstofprijzen vormen een ander gebied waar de nieuwe administratie een vroeg bewijs van betrokkenheid bij koopkracht kan tonen.

Het programma van de PAM omvat een voorstel om de strategische olievoorraden van Marokko te verhogen tot het equivalent van drie maanden nationale consumptie. Een dergelijk beleid zou gericht zijn op het versterken van het vermogen van het land om internationale leveringsonderbrekingen en plotselinge schommelingen in wereldwijde energieprijzen te weerstaan.

Op kortere termijn suggereert Youmni dat de regering zou kunnen overwegen om bestaande strategische voorraden meer te benutten om de druk op de pompprijzen voor diesel en benzine te verlichten.

Lagere brandstofprijzen zouden gevolgen kunnen hebben die verder reiken dan automobilisten. Transportkosten beïnvloeden de bredere economie, wat invloed heeft op inflatie, huishoudelijke uitgaven en bedrijfsoperationele kosten. Elke verlaging zou daarom een breder signaal kunnen geven over de benadering van de regering ten aanzien van inflatie en koopkracht.

Landbouw staat voor een test van beleidsdoeltreffendheid

Landbouw is een ander gebied waar de nieuwe regering onder druk kan worden gezet om aan te tonen dat publieke uitgaven tastbare resultaten opleveren.

Het debat, volgens Youmni, zou verder moeten gaan dan het bedrag dat aan de sector wordt toegewezen en zich steeds meer moeten richten op de economische en sociale resultaten die worden gegenereerd door overheidssteun.

Dit omvat het onderzoeken van subsidies, belastingvoordelen en andere ondersteuningsmechanismen aan de hand van indicatoren zoals voedselprijzen en de inkomens van boeren.

De druk is bijzonder zichtbaar op de markten voor vee en landbouwproducten. De verdubbeling van de prijzen van rood vlees in vijf jaar, samen met stijgende prijzen voor landbouwproducten, heeft de bezorgdheid over de doeltreffendheid van bestaande ondersteuningsbeleid vergroot.

Voor beleidsmakers is de uitdaging daarom dubbel: landbouwproducenten beschermen terwijl ervoor gezorgd wordt dat consumenten niet met steeds hogere kosten worden geconfronteerd.

Jeugdwerkloosheid blijft een kritieke uitdaging

Het begrotingsdebat komt ook tegen een moeilijke werkgelegenheidsachtergrond.

De nationale werkloosheidsgraad van Marokko stond in 2025 op 13%, volgens de cijfers die door Youmni worden geciteerd, terwijl de werkloosheid onder mensen van 15 tot 24 jaar 37,2% bereikte, vergeleken met 9,5% in 2021.

De situatie onder jongeren is bijzonder significant omdat het programma van de PAM ongeveer 2,9 miljoen Marokkanen van 15 tot 29 jaar benadrukt die niet in dienst zijn of zijn ingeschreven voor onderwijs of beroepsopleiding.

Deze cijfers plaatsen het werkgelegenheidsbeleid bijna centraal in de economische agenda van de nieuwe regering. Belastingverlagingen en een sterkere koopkracht kunnen de vraag stimuleren, maar de uitdaging op lange termijn zal zijn om productieve en duurzame banen te creëren die in staat zijn om een groeiende generatie jonge Marokkanen op te vangen.

Een smalle marge voordat de begroting het parlement bereikt

De politieke overgang biedt de nieuwe regering weinig ruimte voor vertraging. Coalitiebesprekingen en de vorming van het kabinet vinden plaats terwijl het proces van begrotingsvoorbereiding voor 2027 al aan de gang is.

Dat maakt de financiële wet een bijzonder belangrijke vroege test van het vermogen van de nieuwe administratie om van verkiezingsbeloften over te stappen naar openbaar beleid.

De belangrijkste vraag zal niet alleen zijn hoeveel Marokko uitgeeft, maar waar het zijn middelen naartoe leidt, hoe het nieuwe verplichtingen financiert en welke meetbare resultaten het daarvoor verwacht.

Voor de PAM zou de begroting van 2027 daarom de eerste concrete demonstratie kunnen worden of haar campagnebeloften over belastingen, koopkracht, energie, landbouw en werkgelegenheid kunnen worden omgezet in een coherent economisch programma terwijl de fiscale stabiliteit behouden blijft.