Aziatische onderwijssystemen domineren wereldwijde PISA 2025 ranglijst

Tuesday 08 September 2026 - 17:30

Aziatische onderwijssystemen hebben opnieuw de leiding genomen in de nieuwste Programme for International Student Assessment (PISA), met Singapore en vier Chinese regio's die de sterkste prestaties hebben geleverd op het gebied van wetenschap, wiskunde en lezen, volgens resultaten die dinsdag zijn vrijgegeven door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD).

PISA beoordeelt de vaardigheden van 15-jarige studenten elke drie jaar sinds 2000, met de focus op drie kerngebieden: lezen, wiskunde en wetenschap. De nadruk van de beoordeling varieert van de ene cyclus naar de andere, waardoor de OECD veranderingen in de vaardigheden van studenten kan volgen en bredere trends in onderwijssystemen wereldwijd kan identificeren.

De resultaten van 2025 bevestigden de aanhoudende kracht van Oost-Aziatische onderwijssystemen. Beijing, Shanghai, Jiangsu en Zhejiang stonden bovenaan de ranglijst voor wetenschap en wiskunde, terwijl Singapore de hoogste score in lezen behaalde. Andere hoog presterende systemen omvatten Macao, Taiwan, Japan en Zuid-Korea, naast Estland, het Verenigd Koninkrijk en Nieuw-Zeeland.

In de wetenschap behaalden de vier Chinese regio's gezamenlijk 597 punten, ver voor Singapore met 560. Macao volgde met 541 punten, Taiwan met 540 en Japan met 538. Estland rangschikte zich daarna met 527 punten, net voor Zuid-Korea met 526. Het Verenigd Koninkrijk scoorde 511, terwijl Canada 510 bereikte. Nieuw-Zeeland en Australië noteerden beide 509 punten.

Het OECD-gemiddelde voor wetenschap stond op 482 punten, wat de aanzienlijke kloof tussen de best presterende systemen en het algemene gemiddelde benadrukt. De wetenschappelijke beoordeling dekt het begrip van studenten van de natuurkunde, levenswetenschappen en aardwetenschappen, evenals hun vermogen om wetenschappelijk bewijs te interpreteren en natuurlijke fenomenen uit te leggen.

Wiskunde leverde een nog sterkere prestatie op voor de leidende Aziatische systemen. De vier Chinese regio's behaalden 612 punten, gevolgd door Singapore met 563, Macao met 549, Taiwan met 546 en Japan met 525. Zuid-Korea en Hongkong scoorden elk 522, terwijl Estland 508 bereikte. Zwitserland noteerde 499 punten en het Verenigd Koninkrijk 488, vergeleken met een OECD-gemiddelde van 463.

De leesresultaten plaatsten Singapore bovenaan met 535 punten. De vier Chinese regio's volgden met 527, terwijl Taiwan 508 scoorde, Japan 503, en zowel Zuid-Korea als Macao 501. Ierland noteerde 500 punten, Estland 499, Nieuw-Zeeland 497 en het Verenigd Koninkrijk 494, tegen een OECD-gemiddelde van 461.

Buiten de individuele ranglijsten wijst de beoordeling van 2025 echter op een breder probleem: de gemiddelde studentprestaties in OECD-landen zijn gedaald naar het laagste niveau sinds PISA begon. Terwijl de wetenschappelijke resultaten de afgelopen tien jaar relatief stabiel zijn gebleven, hebben wiskunde en lezen veel meer uitgesproken dalingen ervaren.

Tussen 2015 en 2025 daalde het OECD-gemiddelde in wiskunde met 22 punten, terwijl de leesresultaten met 28 punten daalden. Daling werd ook geregistreerd onder andere deelnemende onderwijssystemen, hoewel deze over het algemeen kleiner waren. De OECD heeft de verslechtering van de leesprestaties als bijzonder zorgwekkend beschreven, omdat leesvaardigheden de basis vormen voor leren in vrijwel elk academisch vakgebied.

De organisatie heeft verschillende mogelijke factoren achter de daling aangegeven, waaronder veranderende leesgewoonten, de groeiende rol van digitale schermen in het leven van jongeren en veranderingen in de relatie van studenten met scholen na de COVID-19-pandemie. De OECD wijst de daling niet toe aan een enkele oorzaak en benadrukt dat verschillende sociale en onderwijskundige veranderingen kunnen bijdragen aan de algehele trend.

Frankrijk bleef relatief dicht bij het OECD-gemiddelde, hoewel ook de resultaten daar een opmerkelijke daling vertoonden. Franse studenten scoorden 458 punten in wiskunde, 456 in lezen en 483 in wetenschap. Volgens de onderwijsdeskundige van de OECD, Éric Charbonnier, blijft Frankrijk in grote lijnen vergelijkbaar met landen zoals Duitsland, Nederland, Italië en Portugal, ook al is de prestatie geleidelijk verzwakt.

De OECD heeft ook gewaarschuwd voor voorzichtigheid bij het vergelijken van landen waarvan de scores slechts door een klein aantal punten van elkaar zijn gescheiden. Omdat PISA afhankelijk is van steekproeven in plaats van elke student te testen, kunnen statistische foutmarges betekenen dat schijnbaar verschillende scores niet altijd statistisch significant zijn. De organisatie adviseerde ook bijzondere voorzichtigheid bij het interpreteren van de resultaten voor Canada en Nieuw-Zeeland, omdat aan sommige steekproefvereisten niet volledig werd voldaan.

De bevindingen van PISA 2025 presenteren daarom een gemengd beeld van het wereldwijde onderwijs. Terwijl verschillende Aziatische systemen blijven aantonen dat ze uitzonderlijk sterke academische prestaties leveren, ondervinden veel OECD-landen aanhoudende moeilijkheden, met name in wiskunde en lezen. De resultaten zullen waarschijnlijk de discussies over hoe scholen fundamentele vaardigheden kunnen versterken en zich kunnen aanpassen aan veranderende leergewoonten in een steeds digitaler wordende omgeving intensiveren.